2007'den Bugüne 86,420 Tavsiye, 26,871 Uzman ve 19,216 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Şimdiki Çocuklara Kitap Okuma Alışkanlığını Nasıl Kazandırırız?
MAKALE #1885 © Yazan Uzm.Psk.Hülya TOPAL | Yayın Kasım 2008 | 22,619 Okuyucu
ÇOCUKLARIMIZA KİTABI NASIL SEVDİRİR VE İLGİSİNİ ÇEKEBİLİRİZ ?

Çocuklarımızın kitap okumadığı ve her yerde sitem edildiğini görmekteyiz. Veliler okula gider öğretmene şikâyet eder, öğretmen veliye şikâyet eder.’Çocuğum kitap okumuyor’ ya da ‘çocuğunuz kitap okumuyor.’Karşılıklı önerilerde ve yapılan uygulamalardan bahse edilir. Ama hiçbir zaman hatayı ne öğretmen nede ebeveynler kendinde bulmak istemezler. Yeter ki çocuğumuz okusun bunun için ne gerekiyorsa yapmaya hazır olduklarını sık sık belirtirler. Her zaman her türlü kitabı almaya da hazır olurlar. Sıkça da bu vb sorunlarla karşılaşırız.

Çocuklara kitabı anlatmak, onları kitaplarla tanıştırmak, kitabın eğlenceli olduğunu gösterebilmek ve doğru kitapları seçmelerini sağlayabilecek eğitimi vermek için neler yapılacağını öğrenmeye çalışıyorlar. Bilgisayar, televizyon,VCD, DVD playstation hatta cep telefonu dünyasına sıkışmış çocukları oradan çıkarıp kitapların kendi hayal güçlerini güçlendirmeyi,kendi dünyalarını keşfedebilmeyi .kendi duygu ve düşüncelerini özgürce ifade edebilmeyi ,kitapların büyülü ve engin sularına atmak çok da kolay değil. Bunu sağlamak için birçok şeyi bilmek ve uygulamak gerekmektedir.


EBEVEYNLERİN KİTAP OKUMA VE ÇOCUKLARINA SEVDİRME KONUSUNDA DİKKAT ETMELERİ GEREKEN HUSUSLAR

Ebeveynler çocukları doğmadan önce cinsiyeti belli olur olmaz bebeğin hazırlıklarına başlarlar. Yatacağı yeri, kıyafetleri, mobilyası vb hazırlıkları yapılır ve tamamlanır. Ancak çok istisnai ailelerde doğmadan önce bebek ve bebekle ilgili kitaplar alınıp okunur. Halbu ki biliyoruz ki hamilelikte yapılan yürüyüş,konuşma,yoga dinlenen terapi müziklerin anne karnın daki bebeğin daha sağlıklı olmasını sağlamaktadır. olumlu etkileri olduğuna göre öncellikle ebeveynler kendilerini bilinçli olarak yetiştirmek için neden kendileri ve bebekleri için kitap okumazlar? Anne karnında annenin bebeğe okuyacakları kitaplarında etkili olacağı kanısındayım. Genelde anneler severken bebeklerini ilerliye yönelik hedeflerinden söz ederler. Oğlum ya da kızım büyüyünce doktor, öğretmen veya asker olacak gibi olumlu telkinler verir. Severken veya uyuturken çok güzel ninniler söylerler. Belki çoğumuzun hala unutamadığı, anneanne ya da annemizin bize söylediği ninniler hala kulağımızda çınlar gibi. Ve çocuklarımıza söyleyebilmekteyiz. Bilinçaltına yerleşir durumda. Öyleyse ilk öğrenme ninni ve masalla başlanmaktadır.

ÇOCUĞUNUZUN YAŞINA UYGUN KİTAP SEÇERKEN GÖZÖNÜNDE BULUNDURACAKLARINIZ

Çocuğa kitap alırken yaşı kadar algılama düzeyi de göz önünde bulundurulmalı, gelişim dönemine uygun dil ve içeriği olmalıdır. Ayrıca onu korkutan, yönlendiren, sindiren, bir düşünceyi benimsetmeye çalışan içeriği olmayan kitaplar seçmemeye de dikkat etmek gerekir. Kitap çocuğun kendini geliştirmesine katkıda bulunmalı, kendisiyle birlikte, yaşadığı toplumun değer yargılarını, özelliklerini öğrenmesine olanak sağlamalıdır. Kitap çocuklara öğüt verme kaygısı taşıyarak, her cümlede ya da sonuçta öğüt verici, çocuğu sınırlayıcı olmamalıdır. Ve son olarak gerçeklere dayanan, bilimsel amaçlardan sapmayan, aynı zamanda çocuğun ilgisini çekecek şekilde kurgulanmış olmalıdır. Çok iyi bildiğimiz bazı kitaplar, masallar çocuklara olumsuz mesajlar vermekte, onların kişiliklerini etkileyebilmektedir Örneğin "Kırmızı Şapkalı Kız" masalını bilmeyeniniz var mı? Belki de bilmenin ötesinde çocuklarına anlatmayan var mı, demek gerekir. Oysa bir yandan çocukları en çok korkutan masalların başında gelirken, diğer yandan da ne olursa olsun anne sözü dinlenmeli, dinlenmediği zaman da başınıza çok kötü şeyler geleceği bilinmeli mesajı vermektedir. Bu ve benzeri mesajlar çocuklara kendi varlıklarını göstermek yerine bağımlı olmayı aşılar. Yine çok tanınmış bir çocuk romanı olan "Polyanna", çocuklar tarafından özdeşim kurulabilecek bir kahraman değildir. Her olumsuzluğun olumlu yanını bulan ve hep başkaları için çırpınan bir çocuk kahraman, çocuklar için pek de olumlu bir mesaj taşımamaktadır. Aşırı acıklı, zavallı, devamlı ezilen ve horlanan çocuk kahramanlı kitaplar olumlu özdeşim modelleri olmadığı gibi, çocuklarda gelişimsel sorunlara yol açabilirler. Çocukları umutsuzluğa, çaresizliğe alıştıran kitaplar zararlı bile olabilir. Yaşına uygun sayfa sayısı çok uzun ve sıkıcı olmamalıdır.

Kişilik gelişimine katkıda bulunacak ve kendisi ile özdeşleştirebilecek içeriklere anne-babalar kadar eğitimcilerinde dikkat etmesi gerekir. Öğretmen her öğrencinin kişilik özelliğini dikkate alarak geliştirmek istediği yönde kitabın kahramanı ile özdeşim kurabilmesini sağlamalıdır. Çünkü hikâyelerin ve bazen kitapların sağaltım özelliğinin de olduğunu bilmeliyiz. Örneğin: Kendine güveni olmayan, hoşgörü sahibi olmayan, sabırlı olmayan, başarı ve motivasyon gb özelliklerden yoksun olan öğrencilere uygun kitaplar uzman veya öğretmenleri tarafından önerildiğinde ve okutulduğunda müthiş değişimler çocuklarda görülmektedir. Bunun için önerilen kitapların öncellikle öğretmenler tarafından da değerlendirilmesi gerekir.

BEBEKLİK DÖNEMİ (0-3 yaş )

*Çocuğun ilk dönemlerinde çocuğu kucağınıza alarak kitaba dokunmasını sağlayabilirsiniz.. Basit ve açık bir şekilde resimleri kendisine göstermek ve konuşarak kelime dağarcığını zenginleştirebilirsiniz. Dil gelişimi açısından olumlu katkı sağlayacaktır.
* Kitabın kaliteli olmasına dikkat etmek gerekir. Ağzına alır, yere çarpar veya atabilir. Bu nedenle kitabın sayfaları hemen dağılmayacak ve kimyevi madde içermeyecek şekilde olmalıdır.
· Bu yaşlarda kitap, çocuk için bir oyuncaktan farksız. Yani bakarak ve dokunarak eğlendiği, için dış dünyayı tanıdığı bir nesne olarak görür. Bu nedenle resimler yakın çevresinden bildik nesneleri kapsayacak şekilde olmalıdır.
· Bol resimli-az yazılı ilk dönem kitaplarını soru-cevaplarla okumak gerekir. Zira bunlar öykü kitabından çok, keşif kitabı niteliğindedir. Resimlerden yola çıkılarak bir hikaye kısa ve öz anlatılarak ona bağlı olarak ses tonu ve bedeninizi kullanmanız iyi olur. Fakat soru-cevap seanslarını zekâ testine dönüştürmek gibi bir yanlışa düşmemenizi tavsiye ederiz.
· . Ara sıra çocuğunuzun oyuncaklarını da bu dramatizasyona ekleyin.


OKUL ÖNCESİ DÖNEM (4–6 yaş)

*Büyük puntulo bol resimli ve boyanacak kısımları olan kitaplar daha çok ilgilerini çeker.
· 'Daha küçük, anlamaz' gibi bir yanılgıya düşmeyin. Çocuklar kaliteli kitaptan anlar! Çocuğunuzu, kendisini 'çocuk kitabı' olarak tanımlayan her kitapla muhatap etmeyin. Ona sadece edebi ve estetik değeri olan kitaplar okuyun. Bozuk metinler, düşük kurgular, kötü resimlerle dolu kitaplar sıkıcı olur!
· Resim-metin bütünselliği olan kitapları seçin. Bu yaş kitaplarında resmin metin için önemli bir tamamlayıcı olduğunu ve bu ayrılmaz ikilinin oluşturduğu gücü göz ardı etmeyin.
· Seçim yaparken kriterleriniz 'eğlendirmek' ve 'deney imlemek' olsun... Yanılıp, seçim kriterinizi 'öğretmek' sanmayın!

ÇOCUĞUNUZUN OKUL DÖNEMİ VE OKUMA DÖNEMİ (7–10 yaş)

*duygularını ve düşüncelerini açıkça ifade edebilir.
· Kaliteli kitap sunmanın önemi, çocuk kendisi okumaya başlayınca daha da artar. Çünkü artık o bir fatihtir ve fethettiği diyarlar eğlenceli ve heyecan dolu olmalıdır ki yeni fetihlere karşı açlığı devam etsin.
*Daha çok La Fonten’in gb hayvanlarla ilgili masallar hoşlarına gider.
· Çocuğunuz "Sıkıcı," diyorsa ona inanın ve asla o kitabı okuması için ısrar etmeyin.
· Çocuğunuza kitap okumaya devam edin. Okumayı öğrenmesi, sizinle yaşadığı keyifli kitap okuma seanslarından yoksun kalmasına sebep olan bir düşmana dönüşmesin.
· Ceza olarak okuma vermeyin. "Çabuk odana git ve kitabını bitirene kadar oradan çıkma!" gibi cümleler evinizden uzak olsun.


ÇOCUĞUNUZ ARTIK KENDİSİ HANGİ KİTABI OKUYACAĞINA KARAR VEREBİLİYOR. (11–14 yaş)

*Türk ve dünya klasiklerini okuyabilir.
· Ebeveynlerden farklı düşünmeye başlar. Sizin tercih ettiğiniz kitapları okumak bile istemeyecektir. Sizinle aynı kitapları beğenmesini beklemeyin. Daha çok macera, serüven dolu kitapları okur. Dünyayı kasıp kavuran Harry Poker kitap dizisi gibi.
· listenizi okumasını beklemeyin. Sizin ısrarla okumasını istediğiniz bir kitabı belki o hiçbir gün okumayacak ya da sizin okumasını istemediğiniz bir kitabı üç kez okuyacaktır. Çocuğunuza hangi kitabın, hangi pencereyi açacağını bilemezsiniz. Onun içgüdülerine güvenin.
*Daha çok ön ergenliğe bağlı olarak komik, esprili, cinsel içerikli kitaplar ilgilerini çeker.
da model olması gerekir. iyi

ANNE-BABA VE EĞİTİMCİLERİN DİKKAT ETMELERİ GEREKEN NOKTALAR

Çocuğun kitap okumaya özendirmek ve zevkli hale getirmek için öncellikle anne babanın çok iyi model olması gerekir.

Ailede okunan kitap her birey tarafından diğer fertlerle paylaşılmalıdır. Çocuk dinlemeyi ve kendini ifade etmeyi öğrenir.
Evde tv, internetten uzak sessiz bir ortamda hep birlikte karar alınan saatte kitap okumak. Bu zamanı alışkanlık haline dönüştürmek gerekir.
Çocukları kitapçılara ve kitap fuarlarına götürüp, gezdirmek. Tercih hakkını ona tanımak.
Okullarda kitaplıklar oluşturmak. Kitaplar öğrencilerin görebileceği yerde olmalıdır. Kilitli dolaplarda saklanmamalıdır.
Okunan kitaplar sınıfta öğrencilere anlattırılmalıdır.
Okuduğu kitaptaki kahramanların özellikleri belirterek, öğrencinin daha çok hangisine kendini yakın bulduğunu belirtmesini sağlamak. Yeni müfredat programında benzer durumları görmek sevindirici bunları ebeveynler evde kontrol edebilir.
Evde kitaplar görünmeyecek yerde saklanmamalı, vitrinde aksesuar olarak kalmamalı. Her yerde ve her zaman çocuğumuzla kitap okumalıyız. Kitap okumayı su ve yemek gibi temel bir ihtiyaç haline getirmeliyiz.

Uz.Psik.Dan:Hülya TOPAL
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Şimdiki Çocuklara Kitap Okuma Alışkanlığını Nasıl Kazandırırız?" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Hülya TOPAL'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Hülya TOPAL'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     4 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Hülya TOPAL Fotoğraf
Uzm.Psk.Hülya TOPAL
İçel (Mersin)
Uzman Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi57 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Hülya TOPAL'ın Makaleleri
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,216 uzman makalesi arasında 'Şimdiki Çocuklara Kitap Okuma Alışkanlığını Nasıl Kazandırırız?' başlığıyla benzeşen toplam 15 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Çocuklarda Alt Islatma Aralık 2015
► Öfkeli Çocuklar Eylül 2008
► Beyin Nasıl Öğreniyor? Temmuz 2008
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


11:37
Top