2007'den Bugüne 86,878 Tavsiye, 26,964 Uzman ve 19,242 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
D Vitamini ve Covid-19
MAKALE #22022 © Yazan Uzm.Dyt.N.Sinem TÜRKMEN | Yayın Ocak 2021 | 287 Okuyucu
D vitamini yalnızca bir vitamin değil, aynı zamanda vücutta hormon görevi görmektedir. Deri hücrelerindeki kolesterol benzeri bir madde, güneş ışığından gelen ultraviyole B ışınlarına maruz kaldığında prohormon D vitaminine dönüşür ve bağışıklık sistemimiz başta olmak üzere sağlığımızda çok önemli bir rol oynar. Şu sıralar gündemimizi epey meşgul eden covid-19 hastalığında olduğu gibi. Yapılan çalışmalarda, kandaki D vitamini seviyesinin covid19 hastalığının seyrini belirlediği tespit edilmiştir. D vitamini eksikliği olanlar, covid-19’u daha şiddetli geçirebilmektedir (1,2,3).

Haftada en az 3 kez 10:00-15:00 arası güneş kremi kullanmadan 20 dk yüz, kol ve bacakları güneşlendirmek D vitamini sentezi için yeterlidir. D vitamini ihtiyacımızı %80-100 karşılar.

D VİTAMİNİ HANGİ BESİNLERDE BULUNUR?

D vitaminin D2 ve D3 olmak üzere iki tipi vardır. Güneşle alınabildiği gibi, besinler yoluyla da alınabilmektedir. Bitkisel kaynaklı olan D2 vitamini, yosun ve kültür mantarlarında bulunmaktadır. D3 vitamini ise, özellikle yağlı balıklarda, süt, yumurta sarısı ve karaciğerde bulunur (4).

85 gr pişmiş somon balığı: 238 IU
85 gr sardalya balığı: 408 IU
85 gr konserve ton balığı: 136 IU
85 gr ciğer: 42 IU
1 yumurta sarısı: 25 IU
1 bardak süt: 98 IU
30 gr peynir: 12 IU
1 çay kaşığı tereyağı: 60 IU D vitamini içerir.

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ KİMLERDE GÖRÜLEBİLİR?

Güneş görmeyenlerde
50 yaşın üzerinde olanlarda
Epilepsi, kortizon, kolesterol, kemoterapi ilaçları kullananlarda
Sigara içenlerde
Böbrek yetmezliği olanlarda
Tesettürlü kadınlarda
Koyu tenlilerde
Obez bireylerde (obez bireylerde D vitamini vücuttaki yağ hücrelerinde birikir ve vücut tarafından kullanılamaz)

İDEAL D VİTAMİNİ DÜZEYİ NEDİR?

Kandaki D vitamini düzeyi, 10 ng/ml’dan az ise şiddetli D vitamini eksikliği vardır. D vitamini eksikliği olan bireylerde, besinlerle alınan kalsiyum da emilemez. D vitamini eksikliği devam ederse, önce kemiklerde ve kaslarda ağrı, sonra da kemik erimesi başlar. Ayrıca, depresyon gibi ruh hastalıkları da oluşabilir (5).

D vitamini seviyesi 30 ng/ml’den yüksek ise yeterli düzeydedir. En ideal seviye ise 40-60 ng/ml’dir.

Otoimmün hastalığı (haşimoto, tip-1 diyabeti multipl skleroz vb) olanlarda 75-100 ng/ml arasında olması daha uygundur. Osteoporz ve kanser hastalarında ise 60-100 ng/ml arasında olmalıdır.

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ NASIL ANLAŞILIR?

D vitamini seviyesinin tespit edilmesi için kanda 25(OH)D3 düzeyi ölçülmelidir. Eksiklik varsa D3 VITAMINI takviyesi kullanılmalıdır. Takviye aldıktan 5-10 gün içinde kandaki D vitamini yükselir. 20 günden sonra biraz düşer ve bu durum daha sonraki 10-15 günlük süreler içinde artarak devam eder. Bu durum kişiden kişiye göre değişebilmektedir bu nedenle D vitamini alındıktan 20 gün sonra kandaki D vitamini tekrar kontrol edilmelidir.

D vitamini takviyesi aşırı dozda alındığında ve kan seviyesi 150 ng/ml üzerinde olduğunda toksik etkiler (kalp ritim bozukluğu, böbrek taşı oluşumu, kusma vb) görülür. Bu nedenle doktor/diyetisyen kontrolünde kullanılmalıdır.

D VİTAMİNİ TAKVİYESİ KULLANIMI NASIL OLMALIDIR?

D vitamini ihtiyacı; yaş, yaşanılan ülke, tesettür durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir. Diyetsel Referans Alımı ise aşağıdaki gibidir (4).

0-12 ay bebek: 400 IU
1-13 yaş: 600 IU
14-18 yaş: 600 IU
19-50 yaş: 600 IU
51-70 yaş: 600 IU
>70 yaş: 800 IU
Tahlil yaptıramam ve güneşlenemiyorum diyen yetişkin bireyler, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’ne göre maksimum 4000 IU takviye kullanabilirler. Fakat, kandaki D vitamini seviyeniz düşükse ve bilmiyorsanız, bu takviye çok da bir şeyi değiştirmeyecektir. Aynı şekilde, kandaki seviyeniz fazla ise de toksik etki oluşabilmektedir. Bu nedenle, önceliğiniz her zaman tahlil yaptırdıktan sonra önerilen dozda takviye kullanmak olmalıdır.

D vitamini, yağda çözünen bir vitamindir bu nedenle takviyelerin daha iyi emilebilmesi için zeytinyağı gibi yağ kaynakları ile birlikte tüketmenizde fayda vardır.

NOT: Böbrek yetmezliği olan hastalarda D vitamini seviyesi farklı değerlendirilir, doktorunuza danışmalısınız.

KAYNAKLAR:

Nutrients. 2020 Apr 2;12(4):988. doi: 10.3390/nu12040988.
Glob Antimicrob Resist. 2020 Sep;22:133-134. doi: 10.1016/j.jgar.2020.05.006.Epub 2020 May 29.
J Infect Public Health. 2020 Oct;13(10):1373-1380. Doi: 10.1016/j.jiph.2020.06.021.Epub 2020 Jun 20.
NIH, Vitamin D Fact Sheet for Health Professionals: https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/
Özata M. Yaşamı destekleme sanatı. Hayykitap:İstanbul.
Smith M. Contemporary Nutrition 8th Edition. Mc Graw Hill: NewYork
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"D Vitamini ve Covid-19" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Dyt.N.Sinem TÜRKMEN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Dyt.N.Sinem TÜRKMEN'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
N.Sinem TÜRKMEN Fotoğraf
Uzm.Dyt.N.Sinem TÜRKMEN
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Uzman Diyetisyen
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi25 kez tavsiye edildiTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Dyt.N.Sinem TÜRKMEN'in Makaleleri
► Obezite ve D Vitamini Dyt.Nursena AKKAYA
► D Vitamini ve Obezite Dyt.Hatice KARSLIOĞLU
► D Vitamini Neden Gerekli? Dyt.Nilay KEÇECİ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,242 uzman makalesi arasında 'D Vitamini ve Covid-19' başlığıyla benzeşen toplam 51 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


22:46
Top