2007'den Bugüne 87,097 Tavsiye, 27,009 Uzman ve 19,263 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Transkraniyel Manyetik Uyarım (Tms) Uyku Bozuklukları Tedavisinde Kullanılabilir mi?
MAKALE #5204 © Yazan Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ | Yayın Temmuz 2010 | 6,149 Okuyucu
Transkraniyel manyetik uyarım (TMU veya TMS) yaygın olarak beyni uyarmak için kullanılan, ağrısız, güvenilir, önemli bir yan etkisi olmayan, noninvaziv (yani girişim yapılmadan) nörofizyolojik bir tekniktir. 20 yılı aşkın bir süredir, TMS’yi beynin hareketle ilgili kısımlarının (motor korteks) elektromanyetik uyarılara verdiği cevapları değerlendirmek üzere, Parkinson hastalığı, inme (felç), amiyotrofik lateral skleroz, multiple skleroz, omurilik hastalıkları ve psikojenik felçler, beyinde konuşma bölgesinin belirlenmesinde tanısal amaçla kullanılmaktadır. Ayrıca epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçların etki mekanizmalarının tayinin de kullanım alanı bulmaktadır. Son yıllarda uyku alanında da TMS araştırmaları başlamıştır.

Uyku alanında yapılan araştırma ve tedavi denemeleri değişik türde manyetik uyarım sistemleri ile yapılmaktadır. Bunlar sTMS (tek uyarım manyetik uyarı), rTMS (tekralayan, çoklu manyetik uyarım), pTMS (paired, yani ikili uyarım) dir. Bu uyarımlar ile uyku sırasında, uykunun değişik dönemlerinde beynin uyarılabilme özellikleri belirlenmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmlarda uykunun iç mimarisi içinde değişik dönemlerde motor yani hareketle ilişkili beyin korteksinin uyarılabilme özelliklerinin değişkenlik gösterdiği gösterilmiştir. RTMS uygulamaları ile uyku ve REM oluşum zamanında değişikler de oluştuğu görülmüştür.
Ardışık verilen TMS (rTMS) uyku üzerine bazı etkilerde bulunmaktadır. Yüksek frekans TMS uygulanan major depresyonlu hastalarda uykunun hızlı göz hareketlerinin olduğu ve rüyaların görüldüğü dönemi olan REM’in uyku içindeki ortaya çıkma zamanının kısaldığı bir araştırmada gösterilmiştir. 20 Hz lik yüksek frekanslı uygulama ile normal bireylerde REM oluşum süresinin kısaldığı bir başka araştırmacı tarafından bildirilmiştir. Bu etkinin en çok sol prefrontal korteks uyarımı ile gerçekleştiği söylenmiştir. Primer kronik insomnili 2 hastada yapılan çalışmada 10 ve 1 Hz uyarımlar kullanılarak uykuda düzelme sağlandığı bildirilmiştir. Bu sonuç uykuya geçiş zamanında kısalma , toplam uyku süresinin uzaması ve REM (rüyalı uyku) süresinin uzamasının sağlanması ile gerçekleşmiştir.

Şu ana kadar uyku hastalıklarının tedavisinde TMS uygulamalarına ait aslında çok az veri bulunmaktadır. Ancak mevcut veriler TMS’nin uyku üzerine, uykunun iç mimarisi ve genel özellikleri üzerine etkin olabileceğini göstermektedir. Ayrıca uyku bozukluklarının bir kısmına anksiyete bozuklukları, panik atak ve depresyon gibi bazı psikiyatrik ve psikolojik etmenlerin etkisi göz önüne alındığında TMS ile bunların düzeltilmesi ile ikincil olarak uyku kalitesinde bir düzelme sağlanabileceği düşünülebilir. Hatta, TMS uyku bozuklukları üzerine bir etki sağlayabilecekse bunun psiklojik etmenler üzerinde sağlayacağı olumlu etkilerle olabileceğini söylemek daha olası bir varsayım olacaktır. Ancak şu anda henüz yapılan çalışma ve araştırmaların bu konularda görüş ve önerilerde bulunabilmek için yetersiz olduğunu kabul etmemiz gerekir.

Sonuç olarak uyku bozukluklarında TMS uygulamasına ait olumlu yönde çok az bilgi bulunmaktadır. Şu an itibariyle bu verilerle yola çıkarak TMS’nin uyku bozuklukları tedavisinde kullanılabilecek bir araç olduğunu söylemek için çok erkendir ve bu yönüyle bu aşamada yanlış da olacaktır. Ancak TMS’nin uyku bozukluğunun altında yatan, anksiyete (sıkıntı, tasa), depresyon ve buan benzer psikolojik etmenlerde düzelme sağlayarak uyku bozukluğunda bir nebze yarar sağlayabileceğini söyliyebiliriz.

Şu an uyku bozuklukları tedavisinde TMS tedavisi önerilir mi?

Şu an itibariyle TMS uykunun fizyoloji ve patofizyolojisi araştırmaları için bir yararlı bir araştırma yöntemidir. TMS’nin uyku bozuklukları tedavisi için şu an önerilebileceğimiz bir yöntem olmadığını söyliyebiliriz, ancak bu konuda ilerisi için ümit verici çalışmalar vardır.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Transkraniyel Manyetik Uyarım (Tms) Uyku Bozuklukları Tedavisinde Kullanılabilir mi?" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Burhanettin ULUDAĞ Fotoğraf
Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ
İzmir
Doktor "Nöroloji"
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi7 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ'ın Makaleleri
► Depresyon Tedavisinde Manyetik Uyarım Tedavisi Prof.Dr.Burhanettin ULUDAĞ
► Uyku Bozuklukları Prof.Dr.Aylin ERTEKİN YAZICI
► Uyku Bozuklukları Epidemiyolojisi Prof.Dr.Hikmet YILMAZ
► Sirkadiyen Ritim Uyku Bozuklukları Prof.Dr.Hikmet YILMAZ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,263 uzman makalesi arasında 'Transkraniyel Manyetik Uyarım (Tms) Uyku Bozuklukları Tedavisinde Kullanılabilir mi?' başlığıyla benzeşen toplam 70 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Gece Bacaklara Giren Kramp ve Kasılmalar ÇOK OKUNUYOR Haziran 2011
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


16:57
Top