KANSER VE BESLENME
|
Kanser; belirli bir doku veya organdaki hasarlı hücrelerin kontrolsüz bir biçimde üreyerek bir kitle veya tümör oluşturmasıdır. Kanser çağımızın en sık rastlanan hastalıklarından biridir. Beslenme şekli kanser oluşmasında önemli faktörlerden biridir. Beslenme kanser oluşmasına etki ettiği gibi, kanser de kişinin beslenme durumunu etkilemektedir. Kanserin beslenme ile ilgisi %10-70 oranları arasında olup, %35 oranı kabul edilmektedir. Besinler üretiminden soframıza gelinceye kadar pek çok aşamadan geçerler. Bu aşamalarda besinlerin çeşitli fiziksel, kimyasal vb. değişikliklere maruz kalmaları, yabancı maddelerle kontamine olmaları (bulaşmaları) vb. besinin kalitesini etkilediği kadar o besinin sağlığı bozucu hale gelmesini de sağlayabilir. Organizmada yeni hücre oluşumunda, besinlerin kalite ve miktarı büyük önem taşır. Organizmanın temel taşı olan hücrede oluşacak herhangi bir bozukluk zamanla etkinliğini artırarak dokulara, organlara ve tüm organizmaya yayılır. Bu nedenle sağlığın korunmasında ve hastalıkların oluşmasını önlemede temel olan bireyin dengeli, yeterli ve sağlıklı bir şekilde beslenmesidir. ŞİŞMANLIK VE KANSER: Gereğinden fazla alınan fazla kaloriler, bilinçsiz beslenme ve bir de buna hareketsizlik eklendiğinde vücutta fazla yağ birikerek şişmanlığa neden olur. Son yıllarda yapılan bir çok araştırma göstermiştir ki; şişman bireylerde meme kanseri, kalın barsak, rektum ve kan kanserleri normal kilolu bireylere nazaran daha fazla görülmektedir. Bunun da en önemli nedeni yağlı besinlerin fazla tüketilmesine karşın vitamin ve minerallece zengin olan sebze ve meyve tüketiminin daha az olmasıdır.Yağlı besinlerin aşırı alınması vücuda kanser yapıcı maddelerin de alımının artmasına neden olur. VİTAMİNLER VE KANSER: Genelde vitaminlerin hücre yapısını bir çok dış etkenden koruduğu ve kanser oluşumunu önlediği bilinmektedir. Özellikle bazı vitaminlerin riski yüksek kişiler tarafından ihtiyaçlarından biraz daha fazla alınmaları önerilmektedir. A Vitamini Genellikle sarı ve yeşil sebze ve meyvelerde karotenler bulunur.( A vit. Öncü maddesi) . Hayvansal gıdalarda ise karaciğer, süt ve yumurta sarısında da A vitamini zengin olarak bulunur. Bir çok kanser türünde ek olarak verilen A vitaminin kanser yapan maddelerin etkinliğini azalttıklarını ve buna bağlı olarak kanseri önlediklerini belirtmek mümkündür. C Vitamini: Taze sebze ve meyvelerde bol bulunan antioksidan özellikte bir vitamindir. Özellikle solunum ve yemek borusu, mide ve kalın barsak kanserlerinin önlenmesinde önemli rolü bulunmaktadır. Özellikle sigara içenlerde günlük C vitamini ihtiyacı 2-3 kat artmaktadır. E Vitamini: Başta bitkisel yağlar, yeşil yapraklı sebzeler, tam taneli tahıllar, fındık ceviz gibi kuru kabuklu meyveler ve kuru baklagillerde zengin olarak bulunurlar. Yağların oksitlenmesini önleyerek vücutta kanser yapıcı bileşenlerin birikimini önlemeye yardımcı olurlar. KANSERE YAKALANMA RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN BESLENME REHBERİ NELER YEMELİYİZ? NASIL YEMELİYİZ? NE KADAR YEMELİYİZ? NELERE DİKKAT ETMELİYİZ? Kimi insanlar yemek için yaşarlar, canlarının istediğini bilinçsizce ve doğru mu yanlış mı diye sorgulamadan ve biraz da zevk için yerler. Ancak günün birinde bu kişiler hiçbir şey yiyemez hale gelebilirler.Genellikle 35-40 lı yaşlardan sonra bu umursamaz yeme davranışlarının cezası önlerine kronik hastalıklar olarak çıkabilir. Kanser de birden oluşan hastalıklardan değildir. Beslenme ile doğrudan ilişkili olan sindirim sistemi organlarının kanserleri ve bir çok kanser türü olumsuz yemek yeme alışkanlığının uzun süre devam etmesi ve hücrelerin yenilenmeyip aşırı yıpranmasına bağlı olarak ortaya çıkarlar. Bu nedenle aşağıdaki önemli uyarıları hayatınıza ne kadar çabuk adapte ederseniz o kadar kendinizi hastalıklara karşı savunmuş olursunuz.
Yaşlı koyun, sığır, keçi ve tavuk etleri Domuz eti, domuz pastırması Hamburger Sade etten yapılan köfteler Sucuk, Salam, Sosis vb şarküteri ürünleri Tereyağı, içyağı Yağda kızartılmış besinler Tuzlanmış besinler Tütsülenmiş besinler Nitrit ve Nitrat eklenmiş besinler Doğrudan ateşte pişmiş kebaplar Uygun ısıda depolanmamış hayvansal gıdalar Küflenmiş, bozulmuş besinler Ambalajı bozulmuş, bombeleşmiş konserveler İçeriği bilinmeyen, şüpheli, ambalajlanmamış her türlü besin Saflaştırılmış gıdalar (şeker, un vb) Karbonat, soda vb katkı maddeleri eklenerek pişirilmiş besinler (örnek: kuru fasulye’ye pişerken karbonat atılmamalıdır.) KANSER OLUŞUMUNU AZALTAN BESİNLER Yumurta, Balık Yağsız peynir, çökelek Tahıllar , kepekli ekmek, çavdar ekmeği, tam tahıl ekmekleri, kurubaklagiller, soya Kuru yemişler (ceviz, fındık vb) Yoğurt, Süt Sebzeler Soğan (kuru, yeşil), sarımsak (kuru, yeşil) Lahana(kırmızı, beyaz, kara), havuç, ıspanak Marul, kıvırcık,salatalık, asma yaprağı, pazı Karnabahar, pırasa, şalgam, turp, maydanoz Tere, nane, roka, biber, taze-kuru fasülye Bezelye,bakla,mantar, patlıcan, enginar Kabak, domates, pancar, bamya Yenilen her türlü sebzeler ve yabani otlar Meyveler Portakal, greyfurt, limon, kuşburnu, Böğürtlen, kızılcık, elma, armut, ayva, erik Kiraz, vişne, çilek, kavun, karpuz, üzüm, incir,nar, dut, muz, kivi, hurma ve diğerleri Son yıllarda kanser araştırmalarında sebze ve meyvelerdeki besin ögesi olmayan bazı maddelerin kanserin önlenmesinde önemli rol oynadığı kanıtlanmıştır. Bu çalışma sonuçlarından bazı örnekler; Domateste bulunan likopen prostatkanserini önlemede çok etkilidir. Lahana’da bulunan izosiyanatlar meme ve kolon kanserini önlemede etkilidir. Soya fasulyesinde bulunan fitoöstörojenler rahim ve meme kanserini önlemede etkilidir. Yüzlerce bilim adamı çağın illeti kanseri yenmek için binlerce besin üzerinde araştırma yapmış ve özellikle sebze ve meyvelere renk veren maddelerin kanser üzerinde etkili olduğu sonucuna varmışlardır. BURADA ÖNEMLİ OLAN SAĞLIKLI VE DENGELİ BİR BESLENME BİÇİMİYLE BESİN ÇEŞİTLİLİĞİNİN SAĞLANMASIDIR. Her gün lahana yenmesi veya mevsimi dışında bamya bulunamayacağı düşünülürse tek bir besinin fanatiği olmak doğru bir davranış biçimi değildir. Sağlığınıza yapacağınız en doğru yatırım sağlıklı beslenme biçimini yaşamınıza yerleştirmektir. Sağlıcakla kalın Diyetisyen Aysen Arıcan
|
|||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||
|
|
