2007'den Bugüne 89,827 Tavsiye, 27,675 Uzman ve 19,687 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Öfke Kontrolü
MAKALE #13561 © Yazan Psk.S.Berna EYGÜN | Yayın Kasım 2014 | 4,406 Okuyucu
Toplum olarak tahammülümüzün gittikçe azaldığı şu günlerde “öfke kontrolü” önem kazanmıştır.

Peki nedir öfke ve nasıl kontrol edilir? Öncelikle; sevinç,üzüntü, heyecan gibi doğal bir duygu durumudur. “Ben hiç öfkelenmem” ya da “öfkelenmemeliyim” doğru ifadeler değildir. Öfke işlerimizi yapabilmemiz için itici kuvvet sağlar, motivasyon kaynağıdır. Ayrıca kendi öfkemiz ve başkalarının öfkesi konusunda uyarıcı etkiye sahiptir.Tamamen normal, sağlıklı, insani bir duygu olan öfke, kontrolden çıktığı zaman yıkıcı olabilir. Düşünce ve davranışı bozarak insanın kendisini doğru ifade etmesini engeller. Saldırgan tavırlar, olumsuz bir sosyal rol gibi sonuçları ortaya çıkartabilir. Böylece hem bireyin, hem de toplumun yaşam kalitesini bozabilir. Güney Florida Üniversitesi’nden öfke konusunda uzman psikolog Dr. Charles Spielberger; öfke, genellikle dışa vurulamayan gerçek duyguların birikimi sonucu ortaya çıkan bir patlama olduğunu söylüyor. Bu yaklaşımın bir salgın gibi en küçük sosyal birimden, ülke geneline yayılabileceğine de dikkat çekiyor.

Diğer duygularda olduğu gibi öfkeye de fizyolojik ve biyolojik değişiklikler eşlik eder. Öfkelendiğiniz zaman kalp atımınız ve tansiyonunuz yükselir; adrenalin ve noradrenalin gibi enerji hormonlarınız patlama yapar. Öfke dış kaynaklı( Birileri tarafından eleştirilmek, tehditkar davranışlar vs) olacağı gibi içsel de (bakış açısı, otomatik düşünceler, hormonlar vs) olabilir.

Öfkeli olduğunuz bir olayı gözlemlerseniz, bunun genellikle aşamalara ayrılabilecek bir süreç olduğunu görürsünüz. Bu süreç; olay öncesi, olay anı ve sonrası olarak yaşanır.”
Öfke bir anda patlayan, anlık bir olay değildir. Öfkenin patlama anına kadar ortaya çıkan birbiriyle bağlantılı veya alakasız gibi görünen aşamaları vardır. Öfke, genellikle ayırt edilebilir aşamalara bölünebilir.
Öfkenin beş aşaması şöyle sıralanabilir;
*Tetikleyici
*Tırmandırıcı
*Kriz anı,Öfke patlaması
*Toparlanma, Değerlendirme (Bazen 2.kriz eşlik edebilir)
*Çöküş, Pişmanlık

Öfke patlaması anında durumu toparlamak mümkün olmadığından öncesindeki aşamalarda kontrol altına almamız gerekir. “Tetikleyici, kişinin, dışarıdan gelen bir olay veya uyarıcıyı saldırganlık olarak yorumlamasıdır. Yani kişinin içsel olarak olayı anlamlandırma şeklidir. Kişi “bana selam vermedi,” “beni davetine çağırmadı”, “ben bunu hak etmiyorum” türünden ifadeler ile olayı kışkırtıcı olarak algılayabilir. Hepimiz olaylar karşısında içimizden bir takım konuşmalar yaparız ve kendimize yönelik bir takım ifadeler kullanırız. Bunlar bizim çok da farkına varamadığımız otomatik düşüncelerimizdir. Kişi iç konuşmalarını algılayabilirse, duruma farklı bakış açıları ile bakabilir ve kendini olumlu ifadeleri kullanarak sakinleştirebilir. Örneğin “sakin ol,” “rahatla,” gibi genel ifadeler olabileceği gibi “benimle dalga geçmiyor, o herkese karşı böyle,” veya “belki de başka bir şeyi kast etmiştir” türünden ifadeler de kullanılabilir.

Olayın bu aşamada kesilmemesi halinde, yani kışkırtmalar ile oluşan tetikleyiciden sonra tırmandırıcı aşamaya geçilir. Bu aşamada düzensiz kalp atışları, yüzde kızarma, mide rahatsızlığı gibi fizyolojik değişiklikler yaşanır. Bu değişiklikler, kişinin öfke sürecinde bir sonraki aşamaya geçtiğini anlamasına yardımcı olabilecek ipuçlarıdır. Bu fizyolojik belirtiler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Bu aşamada kendimizi sakinleştirmek için bazı teknikler kullanabiliriz. En yaygın olarak 10’dan geriye saymak, derin nefesler almak gibi kullanabileceğimiz bazı uygulamalar tırmanma aşamasındaki yoğun duygularla başa çıkmamıza yardımcı olabilir. Bunun dışında gevşeme egzersizleri ile de rahatlama sağlanabilir.

Tetikleyici ve tırmandırıcı aşamada atfettiğimiz olumsuz düşünceler katlanarak artıp patlamaya yani krize neden olur.“Bir krizi tırmanıp tırmandırmayacağımızı, ya da kendi öfkemizi kontrol edip edemeyeceğimizi bir ölçüde kendimiz belirleriz.”

Kriz anından sonra olayla ilgili değerlendirme süreci devreye girer. Bu kısımda Neler daha iyi yapılabilirdi? Söz konusu deneyimden ne gibi bir ders çıkarılabilir ? gibi sorularla durumu kontrol etmeliyiz.

Öfke aşamaları sırasında kontrolünü kaybettikten sonra, pişmanlık duyduğumuz dönemde yaşadığımız “çökkünlük” veya “moralsizlik” duygusudur. Kriz ne kadar büyükse, kişi tarafından ,çökkünlük de o kadar ağır hissedilir. Burada önemli olan bir nokta : bir kavgadan ‘zaferle’ çıkmış olsanız bile bir süre sonra kendinizi kötü hissedeceğinizin kesin olmasıdır. Yaşanılan zafer, süreçte yaşanılan olumsuzlukların yanında önemini kaybedecektir.

Sonuç olarak öfkenin doğal ve kontrol altına alınabilecek bir duygu olduğunu kabul etmek gerekir. Kişinin kendini gözlemlemesi ve tanıması olaylar karşısında tutumunu değiştirecektir.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Öfke Kontrolü" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.S.Berna EYGÜN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.S.Berna EYGÜN'ün izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
S.Berna EYGÜN Fotoğraf
Psk.S.Berna EYGÜN
İstanbul (Online hizmet de veriyor)
Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi16 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.S.Berna EYGÜN'ün Makaleleri
► Öfke Kontrolü (Öfke Yönetimi) Psk.Seda BOYACIOĞLU
► Öfke ve Kontrolü Psk.Mesut KARTAL
► Öfke Kontrolü Psk.Namık ACAR
► Öfke Kontrolü Psk.Dnş.İsa Ozan GÜN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,687 uzman makalesi arasında 'Öfke Kontrolü' başlığıyla benzeşen toplam 28 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Hayır Diyebilmek Nisan 2017
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


13:44
Top