Kedi ve köpeklerde tüy dökülmesinin nedenleri
|
Kedi ve köpeklerde tüy dökülmesi nedenleri? Hasta sahiplerimizin en sık sordukları sorudan biri olduğu için bu konuda hasta sahiplerinin aydınlatılması için bu konuya değinmek istedim.En sık olarak Kedi ve köpeklerde tüy dökülmesinin pek çok sebebi olmaktadır.Bu sorun çok yaygın olarak gözlenmektedir zamanında tedavi edilmeyen tüy dökülmeleri hayvanınızın ileride daha büyük sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.Kedi ve köpeklerde tüydökümünü tamamen kesmek imkansızdır ancak azaltmak mümkündür.Kuru mama tüketimi olmayan kedi ve köpeklerde sebze ağırlıklı beslenme önermekteyiz.Yoğun tüy dökülmesi kedi ve köpeklerde deri kanserlerinde (daha çok yaşlı hayvanlarda)belirgin olarak görülebilmektedir..Genetik idiopatik (nedeni tam olarak aydınlatılamamış veya ırka özgü olabilir),Kongenital (kalıtsal durumlarda da normal dışı tüy dökülmeleri olabilmektedir. Kedi ve köpekleriniz sürekli kendini yalıyor,ısırarak kaşınıyor,kuyruğunu kovalıyor,sahibinden gizleniyor,saldırganlaşıyor,tırnaklarını kemiriyor,tuvalet alışkanlığını sebepsiz yere değiştiriyorsa psikolojik bir problemi vardır demektir. bu tür durumlarda belli yerlerde daha fazla döküntü ama genel vücutta da sürekli tüy dökümü görülebilir.Köpek tüyü ve kedi tüyü dökülmesi psikolojik etkenlerin ortadan kaldırılması sonucu tekrar eski düzeyine döner.Kedi ve köpeklerde tüyler normal zaman sürelerini tamamladıktan sonra dökülme eğilimindedir ve bu normal olarak görülmesi gereken bir olaydır ama sıklıkla ve bitmeyen tüy dökülmelerinin temelinin araştırılarak bulunması gerekmektedir bu konuda muhakkak veteriner hekiminizden tavsiye almanızı öneriririm.Genelde mevsim geçiş dönemlerinde bahar ayları gibi dönemlerde artan tüy dökülme süreci son yıllarda gözlemlediğim kadarıyla dünya eko sisteminin değişmesinden dolayı daha sıklıkla gerçekleşmektedir.Bunda ısı faktörünün artması mevsim geçiş sürelerinin uzaması ve anormal olması kedi ve köpeklerin normal vücut fizyolojilerini olumsuz olarak etkileyerek düzensizlik yaratabilmektedir.Kedi ve köpeklerde bu mevsimsel geçiş döneminin haricinde başka etkenlerde tüy dökülmesine neden olmaktadır.
Kedi ve köpek sahiplerinin özellikle üzerinde durmaları gereken konu gıda olmalıdır,kedi ve köpeklerde tek yönlü beslenmeden kaçınılması gerekmektedir.Mama seçimlerinin kesinlikle dikkatli bir şekilde yapılması gerekmektedir.Özellikle açık mamalardan ,market mamalarından uzak durmalarını tavsiye ederim ,mama seçiminde hayvanınızın ırkına,yaşına,cinsiyetine uygun mamalar seçilmesi gerekmektedir.Ucuz mama tüketiminin ileride kedi veya köpeğinizin sağlığında olumsuz etkilerinin olacağını unutmamanız gerekmektedir.Kuru mama tüketiminde kiloya uygun olarak tüketim önemlidir normalden fazla tüketimde tüy dökme sebebidir.Fazla gıda vermek protein denğesizliğinin yanında kalp ve karaciğer hastalıklarının çıkma ihtimalini artırmaktadır.Dolaşım bozukluğu deri ve tüy sağlığını etkileyebilir.Kedi ve köpeklerde düzenli tüy bakımı yapılması gerekmektedir özellikle bu bakım derinin hava alması yönünden önemlidir.Bu nedenle petinizin tüylerinin düzenli olarak(tüy yapısına uygun)taranması keçeleşmelerin önlenmesi gerekmektedir.Sık yıkama özellikle derinin sağlıklı tabakasına verdiği zarar nedeniyle istememekteyiz özellikle köpek sahipleinin bilmesi gereken derinin üzerinde köpeklerde özel bir yağ tabakası bulunmaktadır.Bu tabakanın aşınmaması gerekmektedir.PH uygun kedi ve köpek mamaları tercih edilmesi gerekmektedir.Fizyolojik olmayan ve patolojik yada psikojenik kökenli olan tüy dökülmelerinde tanının sağlıklı olarak konulabilmesi için kan testleriyle erken teşhis yoluna gidilmelidir.Kuru mama tüketiminde profosyonel mamalar kullanımı sizi rahatlatan çözümlerdir.Yavru kedi ve köpeklerde yavru tüylerinin dökülmesi normal olgudur dökülen tüylerin yerine daha sert yeni tüyler kısa sürede çıkar. Veteriner kedi ve köpeklerde tüy dökümünün saptanmasında kullanılan yöntemler şunlardır 1-Dikkatli anemneze dayalı bir muayne 2-Normal ve biyokimyasal kan bakısı 3-Dışkı gaita testi 4-Büyüteç ve wood lambası ile vücut taraması 5-Beslenme düzeninin konuşulması. 6-Pire ve kene kontrolü. 7-Deri Kazıntısı alınarak mikroskobik ve mantar yönünden ekime yollanması. 8-Hastalık olasılıklarının değerlendirilmesi. Kedi ve köpeklerde iç parazitler tüy dökülmesi şikayetlerinin oluşmasında baş etkenlerden biridir.Bu parazitler özellikle kalp kurtları,mide ,bağırsak vs olabilir.Ülkemizde özellikle bu paraziter olgu çok fazladır bunun temel sebebi pet sahiplerinin 2 ayda bir iç parazit programlarını sistematik olarak yaptırmamalarından kaynaklanmaktadır.Paraziter vakalarda özellikle yavru kedi ve köpeklerde ölümcül sonuçlar doğurabilir. Kedi ve köpeklerde tüy dökülmesine neden olan patolojik nedenlerin başında iç ve dış parazitler gelmektedir pire,kene,bit gibi dış parazitler sadece varlıklarıyla değil aynı zamanda salgıladıkları salgılar ile alerjenler nedeniylede kedi ve köpeklerin tüylerinde ve derilerinde hasarlara neden olabilmektedirler.Kedilerde özellikle pire ısırığı alerjisine sıklıkla karşılaşmaktayız.Kedi ve köpeklerde uyuz etkenleri gözle görülmemektedir şiddetli kaşınma,kanamalı deri yaralarına,kepeklenme tüylerde kırılma ve dökülmelere neden olmaktadır. Unutmayınız ki sağlıklı kedi ve köpeklerde sağlıklı bir tüy yapısı canlı olmalıdır asla mat bir renkte olmamalıdır.Yürüyen kepek denilen bir olay daha vardır ki bu tür vakalarda tüylerde matlık ve kepeklenme görülmektedir insana geçebilmektedir acil tedavi edilmesi gerekmektedir.İran persian kedilerinde görülebilmektedir.Kedi ve köpeklerde mantar etkenleri dermatophytosis,trichophytosis,micosporum yoğun tüy döküm sebepleri arasındadır.Buı mantar etkeni bölgesel lokalize olabilir veya tamamen tüm vücudu sarabilir.Teşhisi zordur tedavisi uzun sürebilmektedir teşhiste uv ışık bakısı,deri kazıntısı alınarak mantar kültürü yapılması tedavide önemli bir noktadır. Kedi ve köpeklerdeki viral hastalıklar sistemde oluşturdukları hasarların yanında deride de hasar oluşturabilirler kedilerde fıp(feline infeksiyöz peritonitis,felv kedi lökomisi,fıv kedi aıdsi,köpeklerde gençlik hastalığı bunlara örnek teşkil edebilir kedi ve köpeklerde viral hastalıklara karşı bu nedenle aşılamanın önemi büyüktür.Asıl tedaviler izlenerek petlerin genel yapısı düzeltildiği zaman tüyler eski formlarına dönecektirler. Kedi ve köpeklerde alerji olayları da tüy dökülmesini artırmaktadır,bu konuda şikayet sahibi petlerin sayısında gün geçtikçe artış görmekteyim.Kedi ve köpekler pek çok şeye karşı alerjileri olabilir bunlar ot,polen,naylon,süt ürünleri,toz,lastik vs bu konuda teşhis zordur amerikada yapılan kan testlerinde bu alerjenler bulunabilmektedir henüz Türkiye de bu konuda teşhis imkanı petlerde bulunmaktadır maliyet açısından çok istememize rağmen pet sahipleri tarafından fazla oranda tercih edilmemektedir.Allerji olan petlerde kızarıklık,akıntılı yaralar,hapşırma,göz yaşı akıntıları ,tüylerde dökülme vs belirtiler görmekteyiz.Mevsimsel olarak baharda polen zamanı görülme olasılığı daha fazla görülebilmektedir.Temas etkeni saptandığında alerjik vakalarda tedavi şansımız artmaktadır. Kedi ve köpeklerde gıda alerjileri sıklıkla karşılaştığımız bir durumdur kedi ve köpeklerde klinik belirti olarak ayakları yalama, kızarıklık,kaşınma,kulaklarda yangı,tüy dökülmesi görülebilmektedir.Gıda alerjilerinde kan testi yapılması olumludur. Kedi ve köpeklerde tüy dökümün başka sebeplerinden biride enjeksiyon bölgelerinde olabilmektedir.Bu bir ilaç veya aşı olabilmektedir.Kalıcı şekillenmekte belirgin bir tedavisi yoktur özellikle kediler daha duyarlıdır.Tüy kaybı enjeksiyon uygulamasından aylar sonrada görülebilmektedir. Kedi ve köpeklerde bakteriyel enfeksiyonlarda tüy dökülme sebebidir özellikle petlerinizde aşırı kepeklenme,kötü bir koku oluşumuyla beraber tüy dökülmesi görürseniz veteriner hekiminize uğramanızı tavsiye ederim. Hormonal hastalıklar cushing sendromu(hyperadenocortizm) vücuttaki yüksek oranlı kortikosteroid varlığı sonucu oluşabilmektedir.Bu durum uzun süreli kortizon tedavisi gören veya kortikosteroidlerin vücutta yüksek üretimi sonucu görülebilmektedir.kedilerde nadiren görülmektedir.bu durumda özellikle fazla su içme,halsizlik,tüylerde kayıp,deri yapısında incelme,fazla idrar yapma,şişmanlama vs klinik belirtiler görülebilmektedir.Kedilerde nadiren görülmektedir. Hipertroidizm daha çok kedilerde görülmektedir köpeklerde nadirdir tüy dökülmesi tüyler çekilince kolayca yerinden ayrılabilmektedir. Hipotroidizm troid yetersizliğine bağlı olarak köpeklerde sıklıkla görülmektedir.tüm vücutta simetrik bir tüy kaybı söz konusudur.,kıllar kolaylıkla kopma eğilimindedir deride kuruluk ve kalınlık dikkat çekicidir. Petlerde dişilerde östrojen hormonu fazlalığında ya da erkekte testis tümörlerinde hormonal deri problemleri ve tüy dökülmesinde yoğunluk görülebilmektedir uygun tedavinin yapılması bir veteriner hekim tarafından şarttır. Kedi ve köpeklerde beslenme bozukluklarının giderilmesi gerekebilir.Protein ve yağ asitlerinin yetersizlikleri,mineral yada vitamin fazlalıkları deride ve tüylerde problemler artmaya başlamaktadır.A ve b vitamin yetersizliklerinde,fazla a vitamini alımlarında görülebilmektedir kimi petlerde sebore olguları da görülebilmektedir. Petlerde psikolojik etkenlerde yoğun tüy dökümüne neden olabilmektedir.Nörodermatitis özellikle kedilerde çok fazla görmekteyiz,ankisiyete ,stres,egsersiz yokluğu,çevresel değişiklikler,sıkıntı tetikleyici etkenler olarak karşımıza çıkmaktadır.Bölgesel ve derin bir tüy kaybı olmaktadır,kedilerde sıklıkla görmekteyiz.Ankisiyete petlerde sürekli yalanma,kendini ısırma,sahibinden gizlenme,kuyruğu kovalama,saldırganlaşma,tırnak kemirme,tuvalet alışkanlığının sebepsiz yere değiştirilmesi vs nedenler olabilmektedir. Kedi ve köpeklerde klinik olarak tüy dökülmesinin en çok tetikleyen etken olarak pet sahiplerinin ucuz mama kullanmalarını görüyorum bu konuda daha seçici ve dikkatli olmalarını tavsiye ederim burada cebinizden önce az bir ücret çıktığını düşünürken sonrasında kat ve kat fazla sağlık giderleri olarak karşılarına çıkabilmektedir. Kedi ve köpeklerde tüy dökülmelerinde klinik muayne,fiziksel muayne,labratuvar yöntemleri,verilerin değerlendirilmesi,ayırıcı tanıların saptanması kesinlikle şarttır.Bu olgular paraziter muayne,deri kazıntısı,kulak kanalı frotileri,bant yapıştırma yöntemi,mantar muaynesi, woods lambası,kıllar ve derinin kazıntısının muaynesi, fungal kültür,bakteriyel kültür,sürme froti ve iğne ile aspirasyon,biyopsi örneğinin alınması,kan testleri kesinlikle yapılması gereken uygulamalardır. Kedilerde özellikle dünyada kuzu etli mamalar tercih edilmektedir türkiyedede ithalatçı değişik firmalar bu konuda kuzu etli mamaları kediler için piyasaya vermektedirler.Özellikle kedilerde kuzu etli harici organik mamaları önermekteyim.Köpeklerde kuzu etli-somon pirinç-geyik etli profosyonel mamalar köpeklerde tercih edilmesini tavsiye ederim.Kedi ve köpeklerde sağlıklı tüy yapısı kesinlikle mama,düzenli bakım,düzenli veteriner kontrol ,ev yemeği uygulamalarında sağlıklı beslenme programı uygulanması gerekmektedir. Kediler özellikle depresyona yatkındırlar depresyon olgularında kendilerini temizlemeyi bırakabilirler veya daha sık yalanarak tüy yapılarına zarar verebilirler bu nedenle kedi sahiplerinin günlük oyun dediğimiz egzersiz programını uygulamalarını önermekteyim. Son yıllarda çıkan furminatör isimli özel tarakların sık kullanımı kedi ve köpeklerde tüy yapısına zarar verebileceği unutulmaması gerekmektedir. Kedi ve köpeklerde yıkamada sağlıklı şampuan kullanımı gerekmektedir.ph dereceleri ve yıkama sıklığı çok önemlidir. Yetişkin ve yavru köpeklerde mama seçimi kesinlikle ırklara özgü pupy-adult diye ayrım şarttır yavru ve yetişkin kedi köpek mamalarında protein değerlerinde farklılıklar olduğunu unutmamanız gerekmekte yanlış mama kullanımı sonucu protein dengesizlikleri sık tüy dökümüne neden olabilmektedir. Kedi ve köpeklerde yoğun tüy dökümlerinde h vitaminleri ,sarımsaklı maya tabletlerinin,L-carnitin vs uygulamalarından olumlu sonuç alınabilmektedir ama unutulmaması gereken yukarıda bahsettiğim tüm konuların elemine edilerek bir veteriner hekim gözetiminde tedavi programının seçilmesi gerekmektedir. Son yıllarda özellikle kedilerde traş uygulaması talebi sıklaşmış özellikle persianlar da mantar oluşumlarının önlenmesinde derinin hava almasına fayda sağlayacağı için tavsiyeetmekteyiz. Sağlıklı bir kedi ve köpeğin tüyleri parlar ve yumuşaktır kolay şekil alır mat olması ve sert olması, kuru olması durumunda bunun tedavi edilmesi gerekebilir. Kedi yavrularında karın şişliği ve mat , dik tüy yapılarında paraziter olgu akla gelmelidir.Kedi ve köpeklerde doğum gibi veya ağır hastalıklar sonrası da tüy dökümü görülebilir.Özellikle ülkemizde gebelik sırasında iyi bakılmayan,calsiyum ve vitamin desteği almayan,yüksek proteinli gıdalarla beslenmeyen kedi ve köpeklerde doğum sonrası şiddetli bir tüy dökümü görülür.Bu durumda tedavi yapılması şarttır bunun sebeplerinden biride kansızlık olabilir.Özellikle ağır operasyon geçiren kedi ve köpeklerde sonrasında destek tedavi sisteminin kurulması gerekebilir. Tüy dökülmelerinin %70 i beslenmeye ve vitamin yetersizliğine bağlıdır ,bu durumda veteriner hekiminizle karalaştıracağınız bir diyetle önüne geçebilirsiniz. Ülkemizde yanlış olan bir uygulamada kedi ve köpeklerin sahipleri tarafından terk edilmeleridir bu durumda özellikle insana karşı olan güvensizlikte tüy dökümü sebebi olarak karşımıza çıkar önlemenin yolu güven ve sevgi vermektir. Mevsimsel geçiş dönemlerinde kedi ve köpeklerinizi bol bol taramalı ve uygun şampuan ile yıkamalı ,vitamin takviyesi yapmak başarılı sonuçlar doğurur bu yöntemle ölü tüyler bir an önce vücuttan atılarak yeni tüylerin çıkması sağlanabilir. Tolgay Aytar Veteriner Hekim
Kedi ve köpeklerde tüy dökülmesinin nedenleri ile İlgili Kavramlar : kedi tüyü, kedi tüyü dökülmesi, köpek tüyü, köpek tüyü dökülmesi, kedilerde tüy dökülmesi, kedide tüy dökülmesi, köpekte tüy dökülmesi, köpeklerde tüy dökülmesi
|
|||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||||
|
|
