2007'den Bugüne 92,429 Tavsiye, 28,232 Uzman ve 19,994 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!



Disleksi ve Akıcı Okuma
MAKALE #9736 © Yazan Gökhan KARATEPE | Yayın Ekim 2012 | 26,224 Okuyucu
Akıcı okuyamama sorunu hemen hemen tüm disletik çocukların içinde bulunmuş olduğu olumsuz bir durumdur. Genellikle bu özellikleri onların sınıf içerisinde çok çabuk deşifre olmalarına sebep olmaktadır. Öğretmenlerinde onlar için ilk söylediği şeylerden bir tanesidir. Bir enstrümanın akıcı ve pürüzsüz çalınması nasıl kulağa hoş geliyorsa aynı durum okumadaki akıcılık içinde geçerlidir. Akıcı bir okuyucu her kelimede durmak,düşünmek,yordamak zorunda değildir. Aksine kelimelerin çoğu otomatik olarak okunabilir. Akıcı okuma anlama arasındaki en önemli köprüdür.

Disletik bir çocuğu nasıl akıcılık anlamında teşvik edebilirsiniz?




Ebeveynler öncelikle akıcı okuma için çocuklarına dikkat konsantrasyon fonem farkındalığı, kelime haznesi vb. konuların işlendiği özel eğitim desteği aldırmakla işe başlamalıdırlar. Bu sürecin yanında anne ve babalar evsel çalışmalarında birkaç basit ve eğlenceli etkinlik yoluyla akıcı okumada yol katedebilirler. Örneğin;


Eşli Okuma Tekniği


Akıcılığı geliştirmek için en kolay ve en iyi yolu çocuğunuzla eşleşmiş okuma yapmaktır. Eşleştirilmiş okuma sesli olarak sırayla okuma yapma çalışmasıdır. Bu teknik sırasında çocuğunuzun okunan yerleri gözüyle takip etmesini sağlamanız gerekmektedir. Okunan sayfa bu teknikte tekrar okunur. Ya da aynı paragraf sırayla tekrar okunur. Bu teknik sırasında çocuğunuzun kısık ve tedirgin sesinin her defasında daha da yükseleceğini göreceksiniz.


Yeniden okunan Gözde Kitap Tekniği


Anne ve babalar okuma akıcılığını geliştirmek için çocuğun hızla okuyacağı bir kitap belirleyip (bunu yaparken yazıların az ve büyük puntolarla belirginleştirilmiş olması tercih sebebi olacaktır) bu favori kitapları tekrar tekrar okunması için çocuğun teşvik edilmesi, bu tekniğin uygulanmasını sağlamaktadır.


Bu okuma sırasında çocuğunuzun her defasında daha hızlı ve akıcı okuyacağını fark edeceksiniz. Herşeyden önemlisi çocuğunuz bu durumu farkettiğinde her şey onun için daha baş edilebilir olacak ve cesaretlenecektir.


Kayıt Tekniği


Okuma pratiği ve akıcılık oluşturmak için başka eğlenceli bir teknikte çocuğunuzun kendi sesinden sesli kitaplar oluşturabilirsiniz. Bunu telefonunuzla ya da ses kayıt cihazlarıyla kolaylıkla yapabilirsiniz. Bu ses kayıtlarını ailenizle ve arkadaşlarınızla paylaşmanız çocuğunuzun motivasyonunu arttıracaktır.


Kelime Analizi Tekniği


Bu teknik çocuğunuzun okumuş olduğu parçalardan zorlandığı kelimelerin seçilerek önce harflerin kodlanarak okunması, daha sonra kelimelerin hecelerine ayrılması ve okunması kelimedeki sesli ve sessiz harflerin belirtilmesi ve ardından hızlı bir şekilde okunması aşamalarından ibarettir. Günde yapacağınız 3-5 kelime çocuğunuzun kelime bankasında damlaya damlaya göl olacaktır.

Kelimeleri Kutucuklara Almak



Bazı disletik çocukların görsel algılanmaları çok gelişmiş olabilmektedir. Eğer çocuğunuzun görsel algısının güçlü olduğunu düşünüyorsanız seçmiş olduğunuz kelimeleri harflerin yükseklik ve alçaklık şekillerine göre kutucuklara aldırabilirsiniz. Disletik çocuk kutu içerisine almış olduğu kelimenin yazılışını bir resim gibi algılayacak ve her defasında karşılaştığı kelimeyi hecelemeden hızlı bir şekilde okuyabilecektir.


Kelime Genişletme ve Cümle Genişletme Tekniği


Çocuğunuzla evde rahatlıkla yapabileceğiniz bu teknikte her defasında kelimeyi ve cümleyi ayrı kelime ya da ayrı sesler kullanarak genişletmek genel amaçtır. Bunu yaparken her hece ve kelime için renkli kalemler kullanmanız iyi olacaktır.
Örneğin;

Bak

Bakma

Bakmak

Bakmakta

Bakmaktalar

Çorba

Çorba pişirdi.

Babası çorba pişirdi.

Alinin babası çorba pişirdi.



Ulama Tekniği


Biz buna sarhoş okuma da diyoruz. Bu teknikte okunan heceden sonraki hece için çocuğa zaman kazandırma genel amaçtır. Bunun için her hece olması gerekenden daha fazla uzattırılarak okutulur. Oldukça işe yarayan önemli bir tekniktir, eğlenceli tarafı çocukları cezp eder.


Fonem Farkındalığı Tekniği


Oturma odanızda bulunan eşyalar ya da çocuğunuzun oyuncaklarından başlayabileceğiniz bir çalışmadır. Nesnelerin isimlerinin başlangıç ve bitiş seslerinin sorulduğu ve söylendiği fonem farkındalığını müthiş geliştiren bir çalışmadır.Disletik çocuklarda fonem farkındalığının oluşması akıcı okuması için çok önemlidir.


Alfabe Tekrarı:


Sembollere bağlı seslere ani tepkiler verememe disletik çocukların en önemli handikaplarındandır. Evde yapacağınız alfabe kartlarını günde en az bir kez kodlayarak hızlı olarak ters ve düz şekilde A-Z Z-A olarak okutun. Çocuğun sembollere bağladığı sesleri hızlı ve otomatik çıkarmasını kolaylaştıracaktır.


Tempo Tutma


Okuma faaliyeti sırasında her hece için ellerimizi çırparak ya da masaya vurarak tempo tutmak hece bölme işlemini kolaylaştıracaktır.Unutmayın disletikler kinestetik olarak iyi öğrenirler.


Tek Kelime


Okuyacağınız parçada birlikte belirleyeceğiniz ve sık tekrar eden bir kelime belirleyin.Belirlenen kelimeyi okuma sırasında çocuğunuz okusun,takip etme işi de onda olsun. Bu onun sıralı dikkatini, takip yeteneğini geliştirecek,belirlenen kelimeyi okudukça da motivasyonu artacaktır. Daha sonra kelimeleri fazlalaştırabilirsiniz.


Koro Okuma


Koro okuma tüm öğrencilerin uygun bir okuma parçasını yüksek sesle beraberce okumalarıdır. Koro okuma öğrencilerde özellikle de disletik öğrencilerde akıcılık, özgüven ve motivasyon oluşturmamıza yardımcı olur. Disletik Öğrencilerin çoğu sesli okuma sırasında stres ve kaygı davranışları gösterir, birlikte sesli okuma olduğunda ise bu durumları ortadan kalkar ve daha iyi performanslar sergileyebilirler.Bu teknik aynı zamanda beraber hareket edebilme,zamanla,takım bilinci gibi durumları da destekler.

Vurgu Takliti


tiyatro izlerken yada şiir dinlerken buradaki vurgular ve bu vurguların anlamı nasıl etkilediği üzerinde duralım.Bir cümleyi kızgın ,mutlu,korkmuş vs.çeşitli vurgularla söyleyelim .Bana bir elma ver gibi sıradan bir cümleyi sakin,kızgın,korkmuş;farklı vurgulamalarla tekrar edelim .Bu çalışmalar daha sonra benim söylediğim cümlenin vurgusu nedir gibi sorularla pekiştirilebilir.


YANLIŞ AVCISI


Birlikte okurken çocuktan yanlışımızı bulmasını isteyelim .Arada bir sözcük ,satır atlayarak ,yanlış okuyarak(Ali,eşyalarını davuluna yerleştirdi ve hava alanının yolunu tuttu )yada saçmalıklar yaparak (Ahmet artık hazırdı ,ayağına eldivenini de geçirince evden çıkacaktı)çocuğun işitsel dikkatini uyanık tutmaya çalışalım

Yemek ve ona dair her şey çocuklar için bir zevktir.



Yemek yaparken çocuğunuza vereceğiniz tarif sayfalarını size sırasıyla okumasını sağlayabilirsiniz sizde çocuğunuza her adımın dikkatli ve sırasıyla yapılması gerektiği konusunda bilgiler verebilirsiniz bu planlı, programlı ve ölçülü olma konusunda çocuğunuza ışık olacaktır, aynı zamanda çocuğunuzun okuma alışkanlığını ve performansını olumlu etkileyebileceği gibi dayanışma ve yardımlaşma duygularını da tetikleyecektir.


isim” Oyunu


çocuğunuzun harflerle düşünmesine yardımcı olmak için oğlunuzun yada kızınızın ismini söyleyerek “isim” Oyunu oynayabilirsiniz. Tamamen baş harflerle düşünmeye yarayan bir oyun. Örneğin, “Senin adın Mert. Bir bitki olsaydın ne olurdun? Bir hayvan olsaydın ne olurdun? Bir ev eşyası olsaydın ne olurdun? Bir ülke olsaydın ne olurdun?” gibi sorular sorun. Sorulara çocuğunuzun isminin baş harfi ile başlayan yanıtlar bulmasını isteyin. Bu oyunu, her seferinde farklı bir isim söyleyerek oynayın. Sıkılacağı zamanı verimli geçirmiş oluyoruz.

GÖKHAN KARATEPE

EĞİTİM UZMANI
13 EKİM 2012
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Disleksi ve Akıcı Okuma" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Gökhan KARATEPE'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Gökhan KARATEPE'nin izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     17 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Gökhan KARATEPE Fotoğraf
Gökhan KARATEPE
İzmir
Özel Eğitim Uzmanı
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi64 kez tavsiye edildiİş Adresi Kayıtlı
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Gökhan KARATEPE'nin Makaleleri
► Okuma Güçlüğü Disleksi Şeref BAYSAL
► Disleksi - Okuma Bozukluğu Psk.Dnş.Eylem Metin ÖZKURAL
► Çocukta Okuma Alışkanlığı Psk.Barış ÜLKÜMEN
► Okuma Bozukluğu/ Güçlüğü Psk.Hatice ÇETİNKAYA ŞAHİN
► Okuma Yazma Zorlukları Gökhan KARATEPE
► Okuma Yazma Sorunu Hanife TETİK
► Zihin Okuma ve Otizm Psk.Metin KARAKOL
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,994 uzman makalesi arasında 'Disleksi ve Akıcı Okuma' başlığıyla benzeşen toplam 16 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Okuma Yazma Zorlukları Aralık 2011
► Kardeş Kıskançlığı Haziran 2009
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


00:23
Top