TavsiyeEdiyorum.com
TavsiyeEdiyorum.com  
.com
Arama : | Site İçi Arama

Yeni Tavsiye Ekleyin!




         
Konuşma Engelli Çocuklar - Gecikmiş Konuşma
MAKALE #3146 © Yazan Pdg.Gökhan KARATEPE | Yayın Haziran 2009 | 16,242 Okuyucu
KONUŞMA ENGELLİ ÇOCUKLAR
Konuşma, hoş olmayan bir sesle ve yaşına uygun olmayan veya anlaşılmayan bir şekilde yapılır, dolayısıyla normalden çok farklılık gösterir ve dikkati konuşana çeker ise genellikle engelli konuşma olarak kabul edilir. Bir başka deyişle konuşma esnasında dinleyenlerin çoğu, çoğu kez ne söylendiğine değil de nasıl söylendiğine dikkat ediyor, çoğu konuşmayı umduklarından farklı buluyor ve konuşan ne söyleyeceğini değil de nasıl söyleyeceğini düşünür veya o endişe içinde olur ise o konuşma, engelli bir konuşma sayılabilir.
Konuşma Engelinin Türleri
  • 1-Gecikmiş Konuşma
  • 2-Ses Bozukluğu
  • 3-Artikülasyon Bozukluğu
  • 4-Kekemelik
  • 5-İşitme Engeline Bağlı Konuşma Bozuklukları
  • 6-Yarık Damak ve Beyin Engeline Bağlı Konuşma Bozuklukları
  • 7-Yabancı Dil ve Bölgesel Konuşma Ayrılıklarına Bağlı Konuşma Bozuklukları
Konuşma engeli olan birey çocukluktan yetişkinliğe kadar reddedilme, izole edilme (gizlenme), alay edilme ve acımaya karşı devamlı olarak savaşmak zorunda kalacaktır. Bundan dolayı, nedeni organik olan konuşma bozuklukları gerekli tedbir alınmadığında kısa zamanda duygusal problemler haline gelirler.

KONUŞMA ENGELİNİN NEDENLERİ

Çocukla ilgili olan nedenler:
  • a- Zeka: Konuşma oldukça karmaşık becerilerin belli bir düzen içinde oluşmasını gerektirir. Araştırmalar, zeka geriliğinin konuşma engelinin tek sebebi olarak gösterilemeyeceğini ortaya çıkarmıştır. Zihin kabiliyeti ile dil kabiliyeti arasında olumlu bir ilişki olduğu genellikle kabul edilir. Konuşmayı kazanmadan önce işitme engelli çocuklardan zekaca üstün olanlar, konuşmayı normal ve zihinsel engelli olan işitme engellilere oranla daha erken, daha kolay ve daha iyi kazanabilmektedirler.
  • b-Sağlık:Ağır ve uzun süren hastalıklar çocuğun her türlü gelişimini yavaşlatır, bazen durdurur. Başta gırtlak iltihabı (larenjit) olmak üzere boğazda yerleşmiş çeşitli mikrobik hastalıklar ve ses telleri üzerinde oluşan yumrucuklar da sesin kısık ve boğuk çıkmasına yol açarak konuşmayı güçleştirir.
  • c-İşitme:İşitme-konuşma arasında çok sıkı bir ilişki vardır. Doğuştan işitme engellilerin, özel eğitime tabi tutulmazlarsa konuşmayı öğrenemedikleri bilinen bir gerçektir.
  • d-Sinir-kas sağlığı ve aralarındaki eşgüdüm:Sinir ve konuşma engelli olduğu zaman çocuklarda konuşma geriliği de görülmektedir.Beyin felci ile engelli olan çocukların konuşma ve ses gelişimlerinde gerilik görülmektedir.
  • e-Konuşma organları:Diş, dil, damak, boğaz ve ses bantları engelli olduğunda çocuk muhtemelen konuşma güçlüğü çekecektir.
  • f-Olgunlaşma:Sinir,kas sağlığı ve aralarındaki eş güdüm normal olabilir.fakat motor gelişim yönünden belirli olgunluğa erişemedikçe çocuk konuşamaz. Çocuk çene ve dil kaslarına hakim olup, onları kullanacak düzeye erişmeden sesleri çıkaramaz.
  • g-Cinsiyet:Kızlarda kekemelik oranı daha azdır. Kızlarda konuşma gelişimi daha erken başlar, daha iyi gelişir ve daha az konuşma engeli görülür.
  • h-Duygusal durum:Korkunç kazalar, duygusal şok geçirenlerde konuşmanın kaybedildiği görülür. İlk çocukluk devresinde çocuğun karşılaştığı duygusal güçlükler onun konuşma gelişimini etkiler, geciktirebilir.
Çevresel Nedenler:
  • a-Güdüleme, uyarım, teşvik:Çevresinden gelen teşvik sonucu çocuk konuşmaya yönelecektir. Konuşması için uyaranların zengin olması gerekir.
  • b-Konuşmayı öğretmek için kullanılan metot:Konuşma eğitmeni denen uzmanların amacı çeşitli türden konuşma bozuklukları ya da sorunları olan insanlara yardımcı olmaktır. Küçük bir çocuğa da konuşmayı öğretmek için seçilen metot, konuşmaya teşvik edici olmalı ve dilin doğru kullanılılarak konuşmada iyi bir model olunmalıdır.
  • c-Diğer çevresel nedenler:Yapılan araştırmalar sosyo-ekonomik düzeyi yüksek çocukların; sosyo-ekonomik düzeyi düşük olan çocuklardan daha fazla kelime hazinesine sahip olduklarını ve konuşmaya daha erken başladıklarını göstermiştir.
GECİKMİŞ KONUŞMA
  • Çocuğun konuşması kendi yaşından beklenenden çok geri veya konuşma gelişimi yaşıtlarından çok daha yavaş ise o çocuğun konuşması “gecikmiş konuşma” olarak adlandırılır.
  • Çoğunlukla 2-3 yaşlarında konuşamayan çocukların anne babaları konuşmanın geciktiğinin farkına varırlar.
GECİKMİŞ KONUŞMANIN BELİRTİLERİ
  • Gecikmiş konuşma problemi çok değişik şekilde ve değişik derecelerde görülür. Çocuklar normal konuşmaya sahip olmadıkları için çalışmalar daha çok gözlem yoluyla veya çevresindekilerden alınan bilgilere dayanır.
  • Konuşmaları dikkate alındığında belirtileri; hiç konuşmamaktan, çok zor anlaşılır birkaç kelime söylemeye kadar değişiklik gösterir. Kelime dağarcıklarında eksiklik vardır. “Ben”,”benim” gibi zamirleri kullanmayı 3 yaş civarında bile tam olarak öğrenemezler. Cümle kuramazlar. Jest, mimik ve diğer işaretli hareketleri daha çok kullanırlar. İsteklerini ifade edemezler. Başkalarının konuşmalarına ilgi göstermez ve dinlemezler. Durmadan ses çıkarırlar
  • İleri derecede gecikmiş konuşma engeli olan çocuklar kendi istek ve duygularını direkt hareketlerle belli ederler. Kişiye, eşyaya vurmak, itmek gibi fiziki güç ile yapılır. Bu hareketlerinden dolayı kendi yaşıtlarıyla geçinmeleri zordur. Dolayısıyla uyum problemleri de görülür.
  • Bu çocukların bazıları topluluktan ayrı kalma eğilimindedirler. Kendi başına oyun oynamak veya bir şeyle meşgul olmak isterler.
  • Normal konuşmaya sahip çocuklara kıyasla daha çabuk ağlama, bağırma, oyuncakları kırma, dağıtma ve hırçınlık gibi kökü duygusal olan hareketler görülebilir.
GECİKMİŞ KONUŞMANIN NEDENLERİ
  • Zihinsel engel
  • Sağlık durumu
  • İşitme kaybı
  • Motor-koordinasyon güçlüğü
  • Aile ve Çevre Koşulları
  • Duygusal Çatışma
Terapi
Terapide atılacak adımlar:
  • 1-Çocukta konuşma ihtiyacı yaratmak
  • 2-Çocuğa konuşma dilindeki sesleri tanıtma
  • 3-Sesleri birbirine ulamayı öğretme
  • 4-Temel kelime dağarcığı yaratma
  • 5-Konuşmayı bir iletişim aracı haline getirmektir.
Aileye Öneriler
  • *Çocuğun akıcı olmayan konuşmasına dikkat çekmeyin ve kritik etmeyin. “söylemeden önce söylemek istediğini düşün”, “konuşmadan önce derin nefes al” gibi uyarıları kesinlikle yapmayın. Böyle bir davranış bütün dikkatini konuşmaya yönelterek daha fazla gerginlik yaratır. Böylece kekemeliğin gelişme yerleşme şansı artar.
  • *Çocuğunuzun konuşma bozukluğuna üzülmeyin, şimdilik onun konuşma şeklinin böyle olduğunu ve her şeyin normal olduğunu kabul edin.
  • *Eğer sol elini kullanıyorsa,sağ elini kullanması için kesinlikle zorlamayın.
  • *Beceriksiz veya sakar olduğundan dolayı onu eleştirmeyin. El veya ayaklarındaki beceriksizliğe neden olan etken her ne ise konuşmasını da etkileyecektir.
  • *Grup içindeki oyunları beceremiyor diye kaygılanmayın, insanlarla ilişki kurabilmesi için yardımınıza ihtiyacı olduğunu unutmayın.
  • *Yetersiz konuşmasının üstesinden gelmesi için, diğer yollardan başarı kazanması için zorlamayın.
  • *Daha düzgün ve akıcı konuşan kardeşleri veya yaşıtları ile asla kıyaslamayın. Onları örnek vererek onlar gibi konuşması için zorlamayın.
  • *Problemini ikinci bir kazanç olarak kullanmasına yol açacak davranışlardan kaçının. (Bozuk konuşarak ilgi çekme, istediğini yaptırma gibi)
  • Size bir şey söylemeye çalışırken dikkatinizi ona verin. Çocukların bir çoğu dinleyenin dikkat etmediği zaman güçlük çeker.
  • *Akıcı konuşan kişilerle rekabet ortamı hazırlamayın, böyle durumlarda çocuklar fazlasıyla bocalar.
  • *Onu dinlerken asla gözünüzü dikip bocaladığı veya takıldığı kelimeyi sabırsızca bekler gibi görünüm almayın.
  • *Sabırla konuşmasını dinleyin, sözünü kesmeden konuşmasını bitirmesini bekleyin ve onun yerine kelimeleri siz tamamlamayın.
  • *Komşularınızın veya çevrenizdeki kişilerin , çocuğunuzun konuşmasını eleştirmesine ve konuşmasına müdahale etmesine izin vermeyin.
  • *Ondan yapamayacağı şeyler istemeyin, istekleriniz, gücü becerisi ve yetenekleri ölçüsünde olsun.
  • *İhtiyacı olan sözcük haznesinin gelişmesine yardımcı olun.
  • *Sorularını asla cevapsız bırakmayın. Baştan savma ve geçiştirici cevaplar vermeyin.
  • *Kişisel ve sosyal uyumunu en iyi şekilde sağlamaya çalışın. Bu kekeleyen çocuğun uyumsuz olduğu anlamına gelmez. Fakat, uyumun gereği olan iletişimdeki eksikliği ve yetersizliği nedeniyle yardıma ihtiyacı vardır.
  • *Başarı duygusunu tatmasını ve kendisine olan güvenini kazanmasını sağlayın. Çeşitli alanlardaki yeteneklerini keşfetmesine yardımcı olun.
  • *Konuşması için cesaret verin, rahat konuşabileceği, kendisini güvende hissedebileceği ortamlar hazırlayın.
  • *Öğrenme sevgisini aşılayın. Kitap okumasına yardımcı olun, destekleyin.
  • *Onu sevdiğinizi hissettirin. Anne ve baba sevgisine ihtiyacı vardır. Ailenizdeki sorunları ona yansıtmayın bundan suçluluk duyabilir.
Öğretmene Öneriler
  • Öncelikle konuşma dilimizin tüm seslerini açık,belirgin olarak fakat abartmadan,yapmacıksız kullanmalıdır.Bunu alışkanlık haline getirmeli ve iyi bir örnek olmalıdır.
  • Aile yapısı araştırılmalı, aile koşulları bilinmelidir.
  • Aile ile işbirliği içerisinde çalışılmalıdır.
  • Eğer varsa bir uzman görüşüne başvurmalıdır.
  • Konuşma engelinin türü ne olursa olsun çocuğun kişiliğini güçlendirmek yararlı olacaktır.Yeni beceriler ve sosyal yönden kabul görecek özellikler kazandırılmalıdır.Mutlaka başarılı olduğu bir alan vardır (resim yapmak,şiir yazmak,şarkı söylemek yada matematik problemlerinin çözümü gibi ).Başarılı olduğu alanlar ön plana çıkartılmalıdır.
  • Konuşma engeli sadece bireyin kendisiyle çatışma yaratmakla kalmaz çevresiyle de etkiler.Başkaları ile iyi ilişki kurma isteği ağır basarsa konuşma kaygısı biraz olsun ikinci plana itilebilir.Bunun için yardıma ihtiyacı olabilir.Eğitsel kol faaliyetlerine grup oyunlarına,küme çalışmalarına katılmasının sağlanması yararlı olacaktır.
  • Konuşma engelli diye tanımlamayınız (etiketlemeyiniz ).Siz damgalarsanız sınıf arkadaşları ile kendisi bunu kabullenebilir.Bu durum engelin düzeltilmesinden çok yerleşmesine neden olabilir.
  • Çocuğun konuşması üzerinde aşırı titizlik göstermeyiniz.Onu sakin dinleyiniz.Endişeden uzak olunuz.Çocuk bir şey söylemek istediğinde telaşa kapılmadan ,söyleyeceği kadar zaman ve fırsat veriniz.
  • Çocuğa konuşmada acele ettirmeyiniz.Sizin ve arkadaşlarının iyi sabırlı dinleyiciler olduğunu çocuk hissetsin.
  • Hiç bir zaman çocuğa “dur,acele etme,yeniden başla,önce derin bir nefes al” gibi uyarılarda bulunmayınız.Bütün bu uyarılar onun dikkatini konuşması üzerinde toplamasına neden olur.
  • Çocuk konuşurken onun dudak devinimlerine değil gözünün içine bakın.
  • Çocuğun yanında başkalarıyla onun engeli hakkında konuşmayınız.
  • Çocuk konuşurken bir sözcük yada seste tutulursa onu tamamlamak için yardım etmeyiniz.
  • Çocuk sınıfta yokken diğer öğrencilere problemi hakkında bilgi veriniz.Kısa zamanda onunda konuşmasının düzelebileceğini söyleyiniz.
  • Ona bazı ödevler veriniz.Okul müdürüne yada bir yetişkine veya arkadaşına iletilecek bir haber yada ondan alınacak bir şey için görevlendirme gibi.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Konuşma Engelli Çocuklar - Gecikmiş Konuşma" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Pdg.Gökhan KARATEPE'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Pdg.Gökhan KARATEPE'nin izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Google Plus'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
   
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Pdg.Gökhan KARATEPE'nin Makaleleri
► Çocuklarda Gecikmiş Dil ve Konuşma Uzm.Sümeyra ÖZTÜRK
► Çocuklarda Gecikmiş Dil ve Konuşma Uzm.Sümeyra ÖZTÜRK
► Otistik Çocuklar ve Konuşma Rahşan ÖZGENLİK
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 15,255 uzman makalesi arasında 'Konuşma Engelli Çocuklar - Gecikmiş Konuşma' başlığıyla benzeşen toplam 20 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Okuma Yazma Zorlukları Aralık 2011
► Kardeş Kıskançlığı Haziran 2009
     
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


17:18
Top