2007'den Bugüne 87,045 Tavsiye, 26,998 Uzman ve 19,257 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
En İyisini Bekleyin: Beklentinin Gücü
MAKALE #22299 © Yazan Psk.Burcu BAŞOĞLU | Yayın YENİ Mayıs 2021 | 126 Okuyucu
Ebeveynler olarak hepimizin çocuklarımızdan beklentileri var. Çoğumuz için, bu beklentilerin hiç önemi yok gibi görünüyor ve ne olursa olsun, bizim onlar için ne istediğimize bakılmaksızın kendi istediklerini yapmaları konusunda onları özgür bırakıyoruz. Ancak, farkında olsak da olmasak da, beklentilerimizin çocukların davranışlarının güçlü motive edicileri olduğu bir gerçektir.

Ne kadar güçlü olduğunu göstermek için, size psikolojide çocuklar hakkında değil, fareler hakkında olan klasik bir çalışmadan bahsederek başlayayım (çünkü psikolojideki çoğu araştırma farelerle başlar). Çalışmada, lisans öğrencileri bir laboratuvara getiriliyor ve önceki bir deneyi tekrarlamakla görevlendirilecekleri söyleniyor. İki tür beyaz fareden biri veriliyor ve bir hafta boyunca fareleri labirent çalıştırmaları için eğitmeleri isteniyor. Öğrencilerin yarısına, genetiğe dayalı olarak labirenti hızla koşmayı öğrenmesi gereken "parlak" fareler alacakları söyleniyor. Diğer yarısına, labirentte parlak olanlardan daha kötü performans göstermesi gereken "donuk" fareleri alacakları söyleniyor. Genel olarak, parlak fareler labirenti deneyin sonunda donuk farelere göre daha başarılı bir şekilde sonlandırıyor. Dahası, beş gün boyunca, parlak fareler her gün labirenti daha başarılı bir şekilde sonlandırarak öğrenme kanıtı gösterirken, donuk fareler zamanla çok az iyileşme gösteriyor veya hiç gelişme göstermiyor.

Oldukça şaşırtıcı, değil mi? Ya size çalışmanın başında fareler arasında gerçek bir fark olmadığını söyleseydim; fareler aslında "parlak" veya "donuk" değillerdi ve aralarında yaşları veya cinsiyetleri dahil gerçek bir fark yoktu. O halde bu sonuçları nasıl açıklayacağız? Araştırmacılar, lisans öğrencilerinin farelerin nasıl davranması gerektiği konusunda farklı beklentileri olduğu için, fareleri labirenti çalıştırmaları için eğitirken, beklenen potansiyellerine uyan şekillerde ele aldıkları sonucuna varıyor. Beklentilerin sonunda gerçek davranış farklılıklarına dönüştüğü etki, o zamandan beri "Beklenti Etkisi - Rosenthal Etkisi " olarak adlandırılıyor.

Tamam, ama bunun çocuklarla ne alakası var? Aynı araştırmacıların, sadece birkaç yıl sonra ilkokul çocuklarında benzer etkiler bulduğu ortaya çıkıyor. Bu sefer çocuklardan labirent koşmalarını istemiyorlar; bunun yerine, okul yılının başında 18 farklı ilkokul sınıfındaki çocuklara bir IQ testi uyguluyorlar. Daha sonra araştırmacılar öğretmenlere, bu IQ testine dayanarak, her sınıftaki çocukların yaklaşık % 20'sinin okul yılı boyunca çok başarılı olacağını beklediklerini ve yüksek düzeyde akademik başarı sergileyeceklerini söylüyorlar. İşin püf noktası, çok başarılı olacağı söylenen çocukların rastgele seçilmesi - IQ puanları, sınıflarındaki diğer çocuklarınkinden daha yüksek değil. Okul yılının sonunda, seçilen çocuklar gerçekten daha iyi performans sergilemiş ve sınıf arkadaşlarına kıyasla IQ'da artışlar göstermişlerdi. Başka bir deyişle, bir tür kendi kendini gerçekleştiren kehanet iş başındaydı ve sonunda başarılı olması beklenen öğrenciler başarılı olmuştu.

Çok daha yeni araştırmalar da bu bulguları ispatlıyor. Eminim okulda erkeklerin matematikte kızlardan daha iyi performans gösterdiğini duymuşsunuzdur. Bu sadece talihsiz bir efsane değil, erkekler lisede matematikte kızlardan gerçekten daha iyi performans gösteriyorlar. Çok daha genç yaşlarda kızlar matematikte erkekler kadar iyi performans gösterirler. Hatta okuma ve yorumlama gibi diğer konularda erkeklerden daha iyi performans gösterirler. Ancak anaokulundan ve birinci sınıftan başlayarak, ebeveynler ve öğretmenler erkeklerin matematikte kızlardan daha iyi performans göstermesini beklerler.

IQ'nun bir öğretmenin çocuğun yetenekleriyle ilgili beklentilerinden etkilenebileceğini, matematik becerilerinin de farklı olmaması gerektiğini hayal edebilirsiniz. Öyleyse, çocuklukta erkeklerin matematikte kızlardan daha iyi performans gösterdiğini görmemizin bir nedeni, yıllarca daha kötü performans göstermelerini beklememiz olabilir. Aslında, ebeveynlerin beklentileri ile çocuklarının matematik performansı arasındaki ilişkiye bakan yakın tarihli bir çalışmada, araştırmacılar, annelerin

matematikte erkeklerin kızlardan daha iyi olduğunu düşündükçe, kızlarının kendi matematik becerileri hakkında daha kötü hissettiğini bildirmektedir. Daha da kötüsü, 6 yaşına gelindiğinde, kızların akıl oyunlarına gittikçe daha az ilgi göstermesi ve kendi cinsiyetlerinden birine zeki olduğunu söyleme olasılıkları erkeklerden daha az olasıdır.

Buradaki önemli nokta, onların farkında olsak da olmasak da, çocuklardan beklentilerimizin aslında davranışlarını etkileyebileceğidir. Bazen sahip olduğumuz beklentileri durduramayız. Ancak beklentilerimizin çocuklarımızın nasıl davrandığını ve belki de nasıl öğrendiklerini etkileyebileceğini bilmek, belki de en iyisini beklemenin o kadar da kötü bir fikir olmadığını gösterir. Çocuklarımızın veya öğrencilerimizin hatta arkadaşlarımızın başarısız olacağını beklersek, bir şekilde onları başarısız olmaya hazırlıyoruz. Ancak bunun yerine, başarılı olacaklarını beklersek, onlara tam da bunu yapmaları için ihtiyaç duydukları desteği veriyor olabiliriz.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"En İyisini Bekleyin: Beklentinin Gücü" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Burcu BAŞOĞLU'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Burcu BAŞOĞLU'nun izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Burcu BAŞOĞLU Fotoğraf
Psk.Burcu BAŞOĞLU
İzmir (Online hizmet de veriyor)
Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi1 kez tavsiye edildiİş Adresi KayıtlıTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Burcu BAŞOĞLU'nun Yazıları
► Kehanetlerimizin Gücü Psk.Ebru ZORLUTUNA
► Motivasyonun Gücü Psk.Bilge AYGÜN
► İletişimin Sihirli Gücü Psk.İpek ERDEM
► İçinizdeki Gücü Farkedin Psk.Dnş.Nurhayat ALBAR
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,257 uzman makalesi arasında 'En İyisini Bekleyin: Beklentinin Gücü' başlığıyla benzeşen toplam 18 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Alışveriş Psikolojisi Kasım 2020
► Deprem ve Çocuk Kasım 2020
► 2 Yaş Sendromu Ekim 2020
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


13:33
Top