2007'den Bugüne 88,755 Tavsiye, 27,436 Uzman ve 19,542 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Psikolojik Olarak Dayanıklı Çocuklar Yetiştirmek
MAKALE #22616 © Yazan Psk.Burcu BAŞOĞLU KUNDAK | Yayın YENİ Aralık 2021 | 138 Okuyucu
Psikolojik sağlamlık, olumsuz olaylarla veya zorluklarla başa çıkabilme yeteneğidir. Bunlar, diğer olay ve durumların yanı sıra stresli olayları veya travmayı da içermektedir. Bazı insanlar doğal olarak diğerlerinden daha dayanıklı olabilir, ancak dayanıklılık insanların geliştirmek ve güçlendirmek için çalışabilecekleri bir özelliktir. Dayanıklılık veya sağlamlık derken olumsuz olaylardan asla etkilenmemek anlamına gelmemektedir. Zorluklarla karşılaştığımızda bir deformasyon olsa da düzelebilme becerisidir. Bükülen maddenin kırılmadan tekrar aynı konuma gelebilmesi olarak da tanımlanabilir.

Olumsuz koşullara rağmen dirençli olduğu tespit edilen çocuklar, “iç kontrol odağı” olarak adlandırılan şeye sahiptir. Başka bir deyişle, bu çocuklar insanların hayatı üzerinde kontrol sahibi olduğunu hissetmekte ve başına gelen şeyleri değiştirebileceğini düşünmektedir. Hayatlarındaki olayların sonuçları üzerinde dış güçlerden ziyade (ya da dış güçlerin etkilerinin ötesinde) kendilerinin kontrol sahibi olduklarına inanırlar. Kendi kaderlerini kendilerinin belirlediğini düşünürler.

Çocuklarda dayanıklılık geliştirmenin temeli, destekleyici ilişkilerin ve uyum becerilerinin geliştirilmesinin birleşimidir. Örneğin, dayanıklılık geliştiren çocuklarda ortak bir nokta, sevgi dolu ve destekleyici bir ebeveynin veya bakıcının varlığıdır. Çocukların hayatlarında duyarlı, travma yaşadıklarında tampon olabilecek en az bir yetişkin olduğunda, duygusal gelişimlerinin kesintiye uğraması daha az olasıdır.

DAYANIKLILIĞIN GELİŞİMİ

Dayanıklılık, zorluklar karşısında gelişme ve güçlenme eğilimidir, ancak koruyucu faktörlerin birleşimiyle gelişimine katkıda bulunulabilir. Özellikle, yaradılış ve yetiştirme (bkz. nature and nurture) birleşimi bir çocuğun dayanıklılık geliştirme yeteneğini belirleyebilir.

Çocukların zorluklar karşısında dayanıklılık geliştirmeleri için birkaç faktör hayati öneme sahiptir:

• Çocuklar ve yetişkinler arasındaki olumlu ilişkiler
• Duyguları farketme ve düzenleme yeteneği
• Çevreye uyum sağlama becerilerini geliştirme fırsatları
• Kendi kendine yeterlilik duygusu
• İnanç ve umudun pekiştirilmesi
• Evrensel kuralların öğretilmesi

Günlük yaşamın genel stresleriyle başa çıkma yeteneği, dayanıklılığın yapı taşlarından biridir. Ebeveynler genellikle çocuklarını günlük stresten ve hafif kaygıdan korumak isterler. Bu doğal bir ebeveynlik içgüdüsüdür. Ancak her stres zararlı değildir. Aslında, hayatın zorluklarıyla yüzleşmek, çocukların problem çözme becerilerini geliştirmelerine izin verebilir. Ebeveynler çocuklarına sorunları kendi başlarına çözme şansı verdiğinde (ve istediklerinde yardım arayabilme becerisine sahip olduklarında), çocuklar hayatın stresleriyle başa çıkmayı daha iyi öğrenebilir ve öz-yeterlik geliştirmeye başlayabilirler. Bu, zaman içinde uyum sağlama becerilerini geliştirmelerine ve kendi yeteneklerine ve güçlü yönlerine güvenmeyi öğrenmelerine yardımcı olabilir. Çocuklar zorluklarla kendi başlarına başa çıkabileceklerine inandıklarında, güvenilir bir yetişkinin desteğine sahip olduklarını bildiklerinde, zorluklarla başarılı bir şekilde başa çıkma ihtimalleri artar.


ÇOCUKLAR NASIL DAHA DAYANIKLI OLABİLİR?

Beyin, yaşamın erken dönemlerinde en hızlı gelişen organdır. Ancak dayanıklılık geliştirmek için asla geç değildir. Daha büyük çocukların da dayanıklılık geliştirmelerine yardımcı olabilecek stratejiler şunları içerir:

• Düzenli fiziksel egzersiz
• Farkındalık (Mindfulness & şimdiki zaman farkındalığı) ve diğer stres azaltıcı stratejiler
• Yürütücü işlevini güçlendiren beceriler (amaca yönelik davranışın gerçekleştirilmesinde dikkatin odaklanması, planlama, strateji kurma, çalışma belleğinde ilgili bilginin kodlanması ve işlenmesi, ardışık görevlerde bir sonraki basamağın belirlenmesi
• Öz düzenleme becerilerinin gelişimi (duygusal düzenleme)
• Yetişkinlerin bu davranışları modellediğini görmek
• Ebeveynle kurulan fiziksel & duygusal bağ

Dayanıklılığın gelişmesinde bir diğer güçlü faktör, belirli bir olayın algılanma şeklidir. Travmatik bir olay yaşandığında bu durum felaket olarak mı yoksa bir fırsat olarak mı görülüyor? Başlangıçta olumlu ya da olumsuz olarak değerlendirilen bir olayı yeniden çerçevelemek, çocukların olaya bakış açısını değiştirebilir.

Ebeveynler çocuklarına sorunları kendi başlarına çözme şansı verdiğinde (ve istediklerinde yardım edebileceğinizi bildiklerinde), hayatın getirdiği stresiyle başa çıkmayı daha iyi öğrenebilir ve öz-yeterlik geliştirmeye başlayabilirler.

Ne yazık ki, bunun tersi de geçerlidir. Çocuklar stres etkenlerini kendi zihinlerinde abartırlarsa, stres etkenleri gerçekte olduğundan çok daha büyük bir şey haline gelebilir. Çocuklar bu şekilde kendi kendini gerçekleştiren bir kehanet yaratabilirler. Bir olayı "olabilecek en kötü şey" olarak görürlerse, o şekilde deneyimlemeleri daha olasıdır. Sıkıntıyı bir meydan okuma ve gelişme şansı olarak çerçevelemektense onu bir tehdit olarak algılamak farklı bir deneyime yol açabilir.

SONUÇ OLARAK

İyi haber şu ki, herkes, küçük çocuklar gibi daha büyük çocuklar ve yetişkinler de dayanıklılıkla ilgili bilişsel becerileri öğrenebilir. Yetişkinler, kendi hatalarını benimseyerek ve onlardan bir şeyler öğrenerek, çocukları hata yapmaya teşvik ederek çocukların dayanıklılık geliştirmelerine yardımcı olabilir.
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Psikolojik Olarak Dayanıklı Çocuklar Yetiştirmek" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Burcu BAŞOĞLU KUNDAK'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Burcu BAŞOĞLU KUNDAK'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     1 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Burcu BAŞOĞLU KUNDAK Fotoğraf
Psk.Burcu BAŞOĞLU KUNDAK
İzmir (Online hizmet de veriyor)
Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi2 kez tavsiye edildiİş Adresi KayıtlıTavsiyeEdiyorum.com'u sıkça ziyaret ediyor.
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.Burcu BAŞOĞLU KUNDAK'ın Yazıları
► Dayanıklı Çocuklar Yetiştirmek Psk.Dnş.Beyhan ÖZPAR
► Mutlu Çocuklar Yetiştirmek Psk.Aslı TAŞ KAYABAŞ
► Özgüvenli Çocuklar Yetiştirmek Psk.Başak DALDA KİLECİ
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,542 uzman makalesi arasında 'Psikolojik Olarak Dayanıklı Çocuklar Yetiştirmek' başlığıyla benzeşen toplam 27 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► YENİOkuduğumu Anlayamıyorum Aralık 2021
► YENİOyun Terapisi Nedir? Aralık 2021
► YENİAyrılık Kaygısı Aralık 2021
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


12:04
Top