|
|
|
BEBEK BESLENMESİNDE BEŞ ÖNEMLİ ÖĞE
|
Bebek Beslenmesinde 5 Önemli Öğe Büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu 0-2 yaş arasında beslenme, insan yaşamının her evresinde olduğu gibi bu dönemde de çok önemlidir. Doğumdan başlayıp iki yaşına kadar süren evre büyüme ve gelişmenin devamının sağlanmasının yanı sıra, sağlıklı bir ömür için atılacak ilk ve en önemli yapı taşlarıdır. Büyüme ve gelişmenin sağlanması açısından bebeklerin her şeyden önce enerjiye gereksinmesi vardır. Bunun yanı sıra aldığı enerjiye oranlı olarak protein, yağ, vitamin ve minerallerin her birinden aldığı takdir de sağlıklı olur ve normal büyüme gelişmesini sürdürebilir. Vitamin ve mineraller besinlerle alınan enerjinin bebeğin bedeninde büyüme ve güç enerjisine dönüşmesini, kemik ve diş sağlığının gelişmesini, hastalıklardan korunmasını, beyin ve sinir sisteminin gelişmesini, kas ve fizik koordinasyonun artmasını sağlamak için gereklidir. Biz de bugün bu besin öğelerinden beşini inceleyeceğiz. KALSİYUM: İlk bir yaşta bebekler doğum boyunun yarısı kadar uzarken, 1-4 yaş arasında doğum boyunu ancak katlar. Bunu bir örnekle açıklayacak olursak; 50 santim doğan bebeğiniz bir yaşın sonunda yaklaşık 75 santim, 4 yaşın sonundaysa 100 santim civarında olur. Bu insanoğlunun tüm yaşamı boyunca en hızlı uzadığı ve büyüdüğü devredir. Kemik ve diş gelişimin beklenen aralıkta gerçekleşmesi, kemik doygunluğunun yeterli miktarda olabilmesi için, yeterli enerji, d vitamini ve kalsiyumun gerekli miktarda tüketilmesi gerekir. Anne sütü alan bebeklerde kalsiyum ihtiyacı en doğal ve sağlıklı yoldan sağlanmaktadır. Bu dönemde anne diyetin de süt-yoğurt-ayran-kefir gibi besinlere yer vererek anne sütünün yapısına girecek kalsiyum grubunu tüketmelidir. Annenin diyetinde kalsiyuma az yer vermesi yapılmış çalışmalarda göstermektedir ki anne sütünün kalsiyum yapısını çok değiştirmez, annenin kemiklerinden kalsiyum çekilmesini sağlar. Bu dönemde anne kendi kemik sağlığı için yeterli süt-yoğurt tüketimini yapmalıdır. 6. aydan sonra anne sütü bebekler için tek başına yeterli olmamaya başlar. Artık tamamlayıcı ek besinlere geçme zamanı gelmiştir. Bu dönemi kalsiyum açısından değerlendirecek olursak: - Eğer emzirmeye devam ediyorsanız ve sütünüz yeterliyse, kalsiyum ihtiyacını bebek anne sütünden karşılamaya devam eder. Anne sütü yetersiz gelmiş veya emzirmemişseniz, doktor veya diyetisyeninizin gözetiminde Formula mamalar kullanmanız gerekecektir. -6. ayın sonunda sütünüz kesildiyse-yetersiz geldiyse, kalsiyumu nereden sağlayacaksınız? Temel problem bu geçiş dönemi. İnek sütünün altıncı aydan önce başlanılmasında bebeklerde sindirim sisteminde mikro düzeyde kanamalara yol açtığı tespit edilmiştir. Bu yüzden A.B.D ve İngiltere’de inek sütüne başlama zamanı bir yaştan sonra, Kanada ve Danimarka’da 9. aydan sonra, İsveç te ise 10. aydan sonra önerilmektedir. Ülkemiz de inek sütüne başlama 6 aydan sonra tamamlayıcı besinlerin içinde küçük miktarlarda kullanılmaya başlanmaktadır. Bu dönemde anne sütü üretimi 500 ml nin altına düştüyse, Formula mamalar kullanılabilir. Ekonomik gücünüz Formula mamaları karşılamıyorsa altıncı aydan sonra inek sütünü kullanmaya başlayabilirsiniz. İnek sütünün kullanılmaya başlandığı bu dönemde başka tamamlayıcı besinlere başlamayı ihmal etmeden. Yoğurt bebek beslenmesinde kalsiyum ihtiyacını karşılamak için 6.aydan sonra kullanmaya başlayacağımız başka bir besin öğesi, peynir ise 9.aydan sonra tuzunu iyice çıkarmak kaydıyla küçük miktarlarda başlanabilir.1 yaşından sonra ise bebeğiniz tüm bu kalsiyum grubu besinlerini ( peynirin tuzuna dikkat ederek, süt ve yoğurdun yağsız olmayanlarından tercih ederek ) tüketebilir. DEMİR: Oksijenin hedef dokulara ulaşmasını sağlayan hemoglobinin oluşması, DNA sentezinde rol alan demir. Kan hacminin büyümeyle beraber sürekli arttığı bebeklerimiz için elzem bir mineraldir. Demir yetersizliğinde gelişim ve koordinasyon bozulur, dikkat ve algılama azalır, fiziksel hareketlilik düşer, büyüme ve gelişme geri kalır. Prematüre doğmayan bebeklerde demir depoları ilk 6 ay için yeterlidir. Anne sütünün giderek azaldığı altı aydan sonra demir içeriği yüksek sebzelerin, yumurtanın, et-tavuk ve balık ürünlerinin bebeğe verilmesi gerekir. Yumurta demirinin biyolojik değeri yüksektir. İyi haşlanmış yumurtanın sarısı küçük miktarlarda başlanıp 8-10gün içinde bir tam yumurta sarısına çıkarılarak bebeğin 6. ayından başlanarak verilebilir. Yine 6.aydan sonra sebze çorbalarının içine nohut, kırmızı mercimek konularak demir desteği için bitkisel kaynaklar kullanılabilir.7-8. Aydan sonraysa çorbalara et veya kıyma eklenebilir. Etli dolmalar, etli sebze yemekleri, baharatsız et veya tavuk köfteleri evde hazırlanarak diyete eklenebilir. Beyaz etli, kılçığı temizlenmiş balıklar haşlanarak 8. aydan sonra tek başına verilebilir. Bebeğin çiğneme, yutma gelişimini takiple çorbadan püreye, püreden taneli besinlere ( evde pişen yemekler) geçişi yapılır. FOLİK ASİT: Yetersizliği durumunda megaloblastik anemi gelişen, DNA sentezinde görev alan, aminoasitlerin birbirine çevriminde rol alan önemli bir vitamindir Anne sütüyle beslenen çocuklarda folik asit eksikliği görülmez. Yeşil yapraklı sebzeler, tahıllar, kurubaklagiller, peynir ve ettir. Tamamlayıcı besine geçen bebekler için, çorbalara et-kıyma veya kurubaklagil konulması folik asit gereksinimin karşılanmasına yardımcı olacaktır. Besinler pişirilirken yüksek ısıda uzun süre kaynatılırsa ciddi derecede folik asit kayıpları oluşur. Pişirme yöntemine dikkat edildiğinde ve tek tip tamamlayıcı beslenme yapılmadığında folik asit eksikliği görülmez. OMEGA 3-6 Çoklu doymamış yağ asitler omega 3 ve omega 6 olmak üzere iki ana grupta toplanır. Omega 6 yağ asitleri: mısır özü ve ayçiçeği yağında bulunur. Omega 3 yağ asitleri beyin ve sinir gelişiminde, gözdeki retina tabakasının oluşumunda ve görme fonksiyonlarının gelişimde, bağışıklık sistemi üzerinde etkilidir. Omega 3 yağ asitleri, keten tohumu ve yağında, soya yağında, kanola yağında, zeytin ve zeytinyağında, soğuk su balıklarında bulunur. Daha sonra tamamlayıcı besinlere geçtikten sonraki çorbalara – pürelere girecek yağları ayçiçeği- zeytinyağı kombinasyonu kullanarak yapılabilir.8 aydan sonra da bebeklere haşlanmış balık vererek omega3 dengesini sağlamak mümkündür. FOSFOR: Kemiklerin ve dişlerin yapısına girer, hücre çekirdeğinde ve hücre içi sıvısında bulunur. Anne sütü alan bebeklerde yeterli alım sağlanmaktadır. Anne sütünün azalmaya başlanıp tamamlayıcı gıdalara geçilmesiyle beraber başlanan yumurtanın içersinde fosfor yeterli miktarda bulunur. Temel olarak proteinden zengin tüm gıdalar fosfordan da zengin olduğu için tamamlayıcı besinlerde proteini yeterli alan bebeklerde eksikliği görülmez. Yumurta, süt, et, tavuk, balık ve yağlı kuru tohumlarda bulunur. Kalsiyumun ve fosforun kemiklere yerleşmesinde D Vitamini önemli rol oynamaktadır. Bu yüzden de ki mineralden de iyi yararlanabilmek için düzenli güneş alabilmek önemlidir. Uzun kemiklerin açıkta kalacağı ve cam arkasından olmayan 20-30 dakikalık açık havada bulunma, oynama bunun için yeterli olacaktır
BEBEK BESLENMESİNDE BEŞ ÖNEMLİ ÖĞE ile İlgili Kavramlar : bebek beslenmesi, bebeklerin beslenmesi, bebeklerde beslenme, bebek beslenme, bebeklerde fosfor, bebeklerde folik asit, folik asit, fosfor, omega 3, omega 6, demir, bebeklerde demir, kalsiyum, bebeklerde kalsiyum
|
||||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
||||||
|
|
