2007'den Bugüne 89,825 Tavsiye, 27,674 Uzman ve 19,687 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Doğruları ve Yanlışlarıyla Dukan Diyeti
MAKALE #13904 © Yazan Dyt.Ufuk ZERENTÜRK | Yayın Aralık 2014 | 5,341 Okuyucu
DOĞRULARIYLA YANLIŞLARIYLA DUKAN DİYETİ

Dukan diyeti genellikle “ en azından deneyelim” mantığıyla yapılmaya başlanan ancak yapılma zorlukları ve sağlık problemleri yaratmasından dolayı bırakılan bıraktıktan sonra da verilen kiloların fazlasıyla alındığı bir diyet türüdür. İnsan sağlığıyla ilgili bir konuda en azından denemek kelimesi çok etik dışı bir uygulama olur.

Dukan diyeti 4 evrede oluşur. Bunlar atak evresi, seyir evresi, güçlendirme evresi, koruma evresidir.

Dukan 3 ana besin maddesinden yalnızca proteinler varlığımızı sürdürmemiz için vazgeçilmezdir” diyor. Ancak karbonhidratların ( glikoz ) beyin ve sinir sistemimizin ana enerji kaynağı olduğunu, yağlarında A,D,E,K gibi vitaminlerin alınmasını sağladığı ve hücre zarının %35’nin yağ içerdiğini düşünmüyor.

Dukan protein yönünden zengin gıdaların tamamen parçalanmadığından ve ürik asit gibi atıklar bıraktığından bahsediyor. Ancak ürik asit fazlalığının gut hastalığına yol açtığını unutuyor. Böbreklerin bu atıkları suyla birlikte kandan süzebildiğini söylüyor. Bu şu şekildedir. Fazla protein tüketen insanlarda daha fazla böbrek yetmezliği riski oluşur. Yüksek proteinli diyetlerin böbreklere zarar vermesi ve böbreklerin daha fazla çalışmasına neden olması. Bunun da böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkilemesi. Ayrıca yüksek proteinli diyetler idrar yoluyla Ca kaybına sebep olduğundan osteoporoz riskini de arıttırır. Ayrıca fazla protein alımı sıvı ihtiyacınıda arttırır. Çünkü proteinin yağa ve CHO’a oranla metabolize edilmesi için 7 kat daha fazla su gerektirir. Fazla su kaybını dramatik şekilde arttırır.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, iç hastalıkları ana bilim dalı nöroloji Bölümünün yaptığı çalışma.
Bu çalışmada düşük proteinli diyetin böbrek yetmezliği progresyonunu önlemede ki etkisi üzerine yapılmıştır ve çalışmalar özetlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarını şu şekilde sıralamak mümkündür.

1- Diyetle protein kısıtlanması günlük P alımını da azaltır. Bu da hiperfosfotemiyi, sekonder hiperparatroidizmi önler
2- Protein kısıtlaması H+ oluşumunu azaltır ve sonuçta metabolik asidoz oluşmasını azaltır.
3- Serum lipid seviyesi düşer ve kardiyovosküler hastalık riski azar.
4- Üremik semptonlar azalır.

Bilimsel çalışmanın sonuçlarına göre düşük protein alımının böbrek içerisinde olumlu etkileri olduğu görülmektedir. Yüksek protein alımının böbrek fonksiyonu bozduğu görülmektedir.

Light içecekler kiloyla mücadelede dukan diyetinde öneriliyor. Light ürünler kalorisi azaltmış ürünlerdir. Tamamen bir yok olma yoktur. Bu ürünleri fazla tüketmek sağlık açısından fazla zararlı görünmesi ile beslenme alışkanlığını bozmaya neden olur. Kişiyi sınırsız tüketilme özgürlüğü verilirse light ürün tüketmenin bir anlamı kalmaz. Çünkü kişi 10 alacakken bir kerede sınırsız tüketimle defalarca 3 alabilir. ( birim ) Ayrıca bazı tatlandırıcıların fazla olması laksatif etki gösterir ve ishale sebep olabilir. Bu yüzden etiketin iyi okunmak lazımdır ve hiçbir zaman sınırsız tüketim hakkı verilmemelidir.

= ATAK EVRESİ =

Atak Evresinde Dr. Dukan on kategoriye ayırdığı gıdaların tüketiminin sınırsızlık koyuyor liste dışından ise başka bir şey yemeye izin vermiyor. Birinci kategoriye bakacak olursak. Yağsız etler Dr. Dukan’ın serbest alım izni verdiği etler yani sığır, dana ve kuzu eti kırmızı et çeşididir. Bir çalışmanın sonuçlarında su ifade yer almaktır’’Kırmızı ve işlenmiş et alımı toplam ölüm, kanser mortalite ve kardiyovasküler hastalık mortalite mütevazı artışlar ile ilişkili bulunmuştur’’ 2 * Meat Intake and Mortality
A Prospective Study of Over Half a Million People
Ayrıca kırmızı eti fazla tüketenlerde koroner kalp hastalığı riski daha fazla olmaktadır. Bu damar sertliği, kırmızı et tarafından alınan yüksek kolestrol oranlarına orantılıdır. Ayrıca Dukan pişirmede istediğiniz yöntemi kullanabilirsiniz diyor. Özellikle mangal ve barbekü tarzı pişirme hem etin fazla yanmasına, hemde kömürün dumanıyla birlikte kanserojen etki yapar. Yanmış et tüketiminin bağırsak kanserine neden olduğu da bilinmektedir. Ayrıca aşırı kırmızı et tüketimi kanda ürik asit miktarını arttırır. Buda özellikle gut hastalığı ve Böbrek hastalığına yol açar. Kırmızı et tüketilirken ayrıca vücudunuza çok fazla doymuş yağda giriyor, ve serbest radikaller vücutta birikiyor.
Bunun için etin ne kadar yendiği nasıl piştiği, hangi tür olduğu çok önemlidir. Etle mutlaka sınırlamaya gidilmelidir. Dr. Dukan 2. kategorisinde sakatatları ( dil ve ciğer ) ‘i öneriyor. 3. kategorisinde balık.
Balıkların kardiyovasküler hastalık riskini azalttığı herkesçe bilinmekte. Bunun yapılan çalışmalarda desteklenmektedir.Bir çalışmanın sonuçlarında şu cumle yer almaktadır.’’ Haftada balık en az iki porsiyon (özellikle yağlı balık) diyette eklenmelidir. Buna ek olarak, bitkisel yağlar (örneğin, soya fasulyesi, kanola, ceviz, keten tohumu) ve gıda kaynaklarıda ek olarak tüketilebilir. Balık istenilen CVD sağlık sonuçları elde etmek için tavsiye edilir’’
3* Fish Consumption, Fish Oil, Omega-3 Fatty Acids, and Cardiovascular Disease
Penny M. Kris-Etherton, William S. Harris, Lawrence J. Appel, for the Nutrition Committee
4. Kategoride Deniz ürünleri, 5. kategori kümes havyaları, 6. kategori az yağlı yada yağları alınmış jambon. 7. kategori yumurtadır. Dr. Dukan yumurtaya kolestrol içereceğinden dolayı sınırlama getirmektedir. 8. kategori yağsız süt ürünler. 9 . kategori 1,5 litre sıvı ‘dır.

Dr. Dukan aspartam kullanımının kansere yol açmadığını söylüyor. Ancak araştırmalar pek de öyle olmadığını gösteriyor. Yapılan araştırmlarda 4*Aspartame induces lymphomas and leukaemias in rats 2 tür fare üzerinde araştırma yapılmış ve farelerdeki kanserojen etkilere neden olan AMP potansiyeli değerlendirilmiştir. ( fareler aspartamla beslenmektedir. ) sonucunda ise farelerde aspartamın kanserojen ajan olduğu yönündedir.


Onuncu kategori = 1,5 çorba kaşığı yulaf kepeği, yulaf kepeği demir, manganez,çinko, ve E vitamin açısından zengindir. Ayrıca iyi bir selenyum kaynağıdır. Magnezyum minarelinden zengindir. Magnezyum vücudun glikoz ve insulin sağlanmasında görev yapan 300’den fazla enzimin salınımı için önemlidir. Yulaf kepeği, karbonhidrat sindirimi yavaşlatarak, şekerin kan dolaşımına girme hızını azaltmak ve yemekten sonra kan şekeri seviyesine düşük tutmak. Diğer bir faydası kardiyavasküler hastalık riskini azaltmasıdır. Yulaf, hacminin 25 katı kadar su emebilir ve mideye tokluk hissi verir.

Dr. Dukan ne kadar isterseniz o kadar sık yiyin diyor. Yani açlık hissi doğmadan önce yemektir, diyor. Bunun takibindeyse asla öğün atlamayın diyor. Bizim önerimiz ise az az sık sık beslenmek şeklindedir. Çünkü istenilen kadar yemek yemek acıkma hissinin geç görülmesine ve öğün atlamaya sebebiyet vermektedir.
. Atak evresi 3 gün sürerse beklenen kayıp 1-2,5 kilo olduğunu söylüyor. Bu kayıp 3 gün için çok yüksek. Sadece kilo kayıp oranının gözlenmesi sağlıklı bir değerlendirme için her zaman yeterli değildir. Önemli olan yağ ağırlığında kilo verip kas ağırlığının korunmasıdır. Bu üç diyet de ise ne yazık ki kayıp kas ve su ağırlığında olmaktadır.
Seyir Dönemi : Protein + Sebze diyeti.

Seyir döneminde Dukan, etlerin yanında taze veya pişmiş olarak yine istenilen kadar ve istenilen saatte sebze yemeği öneriyor. Her öğünde tüketmemek koşuluyla domates, turp, ıspanak, kuşkonmaz ,pırasa, lahana, mantar... veriliyor. Sadece nişastalı sebzeler, patates, pirinç, mısır, bezelye, nohut, bakla, mercimek ve bönülce gibi gıdalar yasaklanıyor. Sebzelerin çiğ tüketilmesinden yana ( vitamin kayıplarının olmaması için ) salatalara yağ ( zeytinyağı da dahil ) eklenmesini istemiyor.
Sirkenin tüm zayıflama rejimlerinde önemli rolü olan bir madde olduğu unutulmamalıdır diyor. Gerçekten de sirke üzerine yapılan araştırmalar sirkenin bu etkisinin tokluk hissini uzatması neden oluyor. Sirke zayıflamak için etkili bir madde olsa da kilo kaybının devamlı olması için sağlıklı besinlerden oluşan diyetimize devam etmeli, egzersizimizi aksatmamalıyız. Ayrıca sirke gibi zencefil, kakule, karanfil,zerdeçal, anason gibi baharatlarda doyma hissi üzerinde olumlu etkileri vardır. Bu doğrudur. Dukan da zaten öneriyor.
Başta sebzede sınırlama getirmeyen Dukan daha sonra sınırsız tüketim kuralını bozmaz aslında diyerek bir sınırlamaya gitmiştir. Kendiyle çelişmiştir. Syf 101’de “ ağırlığınız da iniş – çıkışlar olmasını yadırgamayın saf proteinlerle kilo vermenizin ardından sebzelerin geri gelmesiyle bu kiloları geri aldığınızı görünce endişelenmeyin”. Bu ifadede anlaşıldığı gibi Dukan diyetinde verilen kilolar uzun süreli değil kısa süreli bir kayıptır. Bu evredeki kilo kayıplarını sınıflandırıyor. Bu evreyi Dr. Dukan istenen kiloya götüren dönem olarak görüyor. 4 aylık dönüşümlü diyet uygulanmasının sonucunda 15 kilo verilebilir diyor ( kilo almaya meyilli kişiler) daha önce diyet yapıp bırakanlara ise 1 ayda 20 kilo hakkı veriyor. Hormonal denge sağlanmış menopozlu kadınlara verdiği hedef 7 ayda 20 kilo görüldüğü gibi süreler çok kısa olmasına rağmen verilen kilolar çok fazla asıl olması gereken haftalık kilo kaybı ( 0,5 – 1 kg olmasında ) değişmelidir.

Güçlendirme Evresi : Bu evredeki amaç vücudu yeni bir rejime hazırlamak, ancak bu zayıflama değil organizmanın aşırı tepkileri kontrol altında tutmak ve kiloların geri alınmasını engellemek
Dukan BKI kavramının önemsenmemesini savunmaktadır ancak tüm dünya obezite tanısında BKI değerlerini kullanmaktadır. Diyet öyküsünün ve genetik faktörlerin doğru kiloyu hesaplamada daha etkili olduğunu söylüyor. Ancak, zaten bizim için BKI bir kriter ve kişinin enerji hesaplanmasının bulunması için bir parametredir. Kişinin diyetini belirleyen tek kriter BKI değildir bunun yanında bireyin beslenme alışkanlıkları, hastalık durumu, yaşı, boyu, kilosu, yaşam tarzı gibi faktörler göz önünde bulundurularak bireye özgü bir diyet hazırlanmalıdır. Bu evrede süreyi verilen kilo başına 10 gün olarak belirlenmiş. Bu evrede protein ve sebzeleri istediğimiz şekilde tüketmeyi söylüyor. Bunlara ek olarak günde bir porsiyon meyve ancak bir porsiyon meyve kilo vermek isteyen diyetteki kişiler için bile oldukça düşük bir rakamdır. Özel durum olmadıkça günde 3-4 porsiyon meyve tüketilmelidir. Bunun sağlayacağı fayda, meyveler yüksek oranda lif içerdiğinden ötürü bağırsakların çalışmasını hızlandırır. Yüksek oranda antioksidan içerdikleri için kansere karşı koruyucu özellik taşımaktadır. Meyveler aynı zamanda bol vitamin ve mineral kaynağıdır. Büyüme ve gelişmeye katkı sağlar.
Yeni olarak etlere haftada 2 defayı geçmemek şartıyla kuzu ve danada ekleniyor. Haftada 2 kez ödül yemeği ilk yarısında 1, ikinci yarında 2 kez ödül yemeğine hak var. Örnek olarak da şöyle demiş. 10 kilo verdiyseniz güçlendirme evreni 100 gün bunun ilk 50 günde haftada 1 öğünden ödül yemeği, diğer 50 günde haftada 2 öğün. ( özellikle akşam yemeği) asla arka arkaya günlerde ve üst üste 2 tabak yemeyecek. En az bir öğün dinlenme zamanı bırakın. Burada pasta ve çikolata yemeği serbest kılıyor. Ayrıca yediğiniz şeyi düşünün ve tat almaya bakın diyor.
Ayrıca bu evrede haftada bir gün saf protein günü olsun ve bunun mümkünse Perşembe günü olması gerektiğinde bahsediyor. Yulaf kepeği dozunu 2 çorba kaşığına çıkarmıştır ve ek olarak egzersiz eklemiştir ( günde 25 dk ) yürüyüşün endorfin ve seratonin salgılayarak mutluluk hormonunu uyarır. Fiziksel aktiviteyi bu diyet ve yine tüm sağlık çalışanları önermektedir.

Son Koruma Evreni : Bu evrede ek olarak asönsere binmeyi bırakmak, günde 20 dakika yürüyüş, ve de hayatımız boyunca günde 3 çorba kaşığı yulaf kepeği.
Dukan obez bireye aniden 900 kalori verilerek zayıflatılmak istenmektedir diyor. Ancak işin doğrusu bu değildir. Beslenme uzmanları kalori kısıtlamasını bireye özgü ve sağlıklı yaşamı bozmayacak bizimde yaparlar bunu 900 veya 800 veya herhangi başka bir kalıba sokmak doğru olmaz çünkü her bireyin alması gereken enerji değeri farklıdır.

Sağlıklı günler dilerim.
Diyetisyen Ufuk Zerentürk
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Doğruları ve Yanlışlarıyla Dukan Diyeti" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Dyt.Ufuk ZERENTÜRK'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Dyt.Ufuk ZERENTÜRK'ün izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Dyt.Ufuk ZERENTÜRK
Kahramanmaraş (Online hizmet de veriyor)
Diyetisyen
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi4 kez tavsiye edildi
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Dyt.Ufuk ZERENTÜRK'ün Makaleleri
► Dukan Diyeti Dyt.Yusuf YAŞAR
► Dukan Diyeti Dyt.Nilgün AYDIN
► Dukan Diyeti Nedir? Dyt.Canan DOĞAN
► Kış Diyeti Dyt.Zehra GÖKTAŞ
► Sdm Diyeti Nedir? Dyt.Zülal YALÇIN
► Selülit Diyeti Dyt.Neslihan AKTEPE
► Kan Grubu Diyeti Dyt.Turgay KÖSE
► Orac Diyeti Dyt.Gökmen GÖK
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,687 uzman makalesi arasında 'Doğruları ve Yanlışlarıyla Dukan Diyeti' başlığıyla benzeşen toplam 20 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Değerli Besin Kinoa Aralık 2014
► Diyabet ve Beslenme Ekim 2014
► Anne Sütü Eylül 2014
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


22:26
Top