AİDS : Nedir, Nasıl Bulaşır, Nasıl Korunulur, Yeni Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
|
"İnsanlar tabutu görmeden gözyaşı dökmezler..." Eski Bir Çin Atasözü Çağımızın hastalığı. Milenyum Vabası. AİDS Hastalığı nedir? Nasıl bulaşır? Nasıl korunuruz? Ve yeni geliştirilen tedavi yöntemleri nelerdir? İlk defa 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde bir grup homoseksüel erkekte ve Haiti’den gelen göçmenlerde görülmüştür. Mikrobu HIV adı verilen virüstür. HIV partikülleri yaptığı korkunç hastalığa rağmen inadına güzel bir Dondurma Külahı şeklindedir. İlginç değil mi? AIDS (Kazanılmış Bağışıklık Yetmezliği Sendromu) virüs yoluyla oluşan bulaşıcı bir hastalıklar bütünüdür. Bireye HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) bulaşması sonucunda vücudun savunma gücü zayıflar ve birey bazı mikrop ve hastalıklara sağlıklı kişilerden daha duyarlı hale gelir. HIV bulaştıktan sonra, kişinin yaşam koşullarına ve vücut direncine göre AIDS hastalığı belirtileri 5-10 yıl, belki de daha uzun bir süre sonra ortaya çıkabilir. HIV enfekte kişi, bu sürede sağlıklı görünüştedir. Gerekli önlemleri almazsa hastalığı başkalarına bulaştırabilir. Ve zamanla vücudun bağışıklık sistemi yıkıma uğrar. Sonuçta birden fazla hastalık ve kanserlerin ortaya çıkması ile AIDS tablosu oluşur ve hastalık ölümle sonuçlanır. DSÖ, (Dünya Sağlık Örgütü) Aralık 2000 verilerine göre dünyada 36.1 Milyon HIV ile infekte kişi olduğunu ve 21.8 Milyon kişinin hayatını bu hastalıktan kaybettiğinin bildirmektedir. Türkiye’de en sık 20-49 yaş arası HIV/AIDS vakalarına rastlanmaktadır ve erkeklere %71.3, kadınlara % 28.7 oranında rastlanmaktadır. Türkiye’de bulaşma yollarına göre HIV/AIDS vakaları incelendiğinde; *%49.2 heteroseksüel cinsel temas, *%8.24 damar içi madde bağımlıları, *%8.15 homoseksüel cinsel temas, *%3.33 transfüzyon alanlar, *%1.23 anneden bebeğe geçiş, *%0.88 hemofili hastaları ve *%28.13 ise bilinmeyenlerden oluştuğu görülmektedir. AİDS Hastalığı Belirtileri *Uçuk, *Zona, *Pamukçuk, *Tüberküloz, *Akciğer infeksiyonu, *Ayrıca lenf bezlerinde büyümeler, *Halsizlik, *İstahsızlık, *Nedeni bilinmeyen uzun süreli ateş, *Gece terlemeleri, *Kilo kaybı, *İshal, *Öksürük, *Cinsel organlarda uzun süreli yaralar, *Kaposi sarkomu, *Bazı lenfomalar, *Beyin, akciğer ve göz iltihapları, *ANTİ HIV testi pozitiftir. Kişide yukarıdaki belirtilerden ancak birkaç tanesinin bir arada bulunması durumunda AIDS düşünülmelidir. AİDS Hastalığının 7 Evresi 1-Virusun Alınması 2-Primer HIV Enfeksiyonu Genellikle 2-4 haftadır. 3-Serokonversiyon Virusun alınmasından 6-12 hafta içinde gerçekleşmektedir. 4-Klinik Olarak Latent Dönem Ortalama 7-10 yıldır. 5-Erken Semptomatik HIV Enfeksiyonu 6-AIDS 7-İlerlemiş HIV Enfeksiyonu HIV'in Öldürülmesi *HIV dış ortamda birkaç saatte, kuruduğunda yarım saatte ölür. *HIV kurumuş kanda da kısa zamanda ölür. *HIV'li maddelerin (kan, sperm, vagina salgısı) bulunduğu eşyaları birkaç dakika kaynatarak ya da 60 derecede 30 dakika ısıtarak HIV'i öldürebilirsiniz. *Sulandırılmış çamaşır suyu ( Sodyum Hipoklorit ) temas ettiği HIV'i 30 dakika içince öldürür. *Su veya sabunla iyice yıkama ile bütün mikroplar gibi HIV'de deriden uzaklaştırılır. *Yıkandıktan sonra derinin alkol ile temizlenmesi uygun olur. *Yaralanma olduğunda yara yeri önce sabun ve su ile yıkanmalı, ardından tentürdiyot veya betadin gibi bir antiseptik uygulanmalıdır. HIV'İ Öldüren Diğer Maddeler *Bacteranios D, *Buraton 10F, *Cidex, *Gıgasept, *Lysetol V, *Presept, *Steranios, *Virkon Ultraviyole ile ışınlanma HIV'in yok edilmesi için önerilmeyen bir yöntemdir. HIV'in Bulaşmadığı Durumlar *Günlük yaşamda, sosyal ilişkilerle aynı odada bulunma, aynı okulda okuma ve aynı havayı soluma ile bulaşmaz. *Öpüşme, dokunma, sarılma, okşama, masum öpüşme, el sıkışmayla bulaşmaz. *Herkese açık tuvalet, duş, yüzme havuzu, deniz, sauna, hamam ile bulaşmaz. *Başkalarının eşyalarını kullanmakla, yiyecekler, içecekler, çatal, kaşık, bardak, tabak, telefon ile bulaşmaz. *Sinek, böcek sokması, hayvan ısırması ile bulaşmaz. *HIV sağlam deriden geçemez. HIV Bulaşma Yolları *Kan İle Bulaşma Kontrolsüz kan nakli ile bulaşır. Kullanılmış ve dezenfekte edilmemiş şırınga, iğne, cerrahi aletler, diş hekimliği aletleri, kesici ve delici aletler (jilet, makas), dövme aletleri ve akupunktur iğneleri ile bulaşır. HIV'li erkek ve kadının cinsel organlarındaki kanamaların ve adet kanının penise, vaginaya ve ağıza teması ile bulaşma olabilir. HIV'li organ, doku ve sperm nakli ile de bulaşma olur. *Cinsel İlişki İle Bulaşma HIV, kanda bulunduğu gibi erkeğin sperm sıvısında, kadının vagina salgısında da bulunur. Cinsel ilişki sırasında vagina, penis, anüs mukozasından veya ağızdaki zedelenmiş doku veya çatlaklardan vücuda girerek erkekten kadına, kadından erkeğe, erkekten erkeğe, kadından kadına bulaşabilir. *Sağlık Personeline Bulaşma Sağlık personeline HIV’nin geçişi iğne, enjektör batması ile, enfekte vücut sıvıları ile bulaşmış mukozal temasla mümkün olabilmektedir. İğne batması ile bulaşma riski ortalama %0.2-0.5’tir. *Anneden Bebeğe Bulaşma HIV, infekte anneden bebeğine gebelik, doğum, emzirme sırasında bulaşır. HIV pozitif kadının doğuracağı çocuğa HIV'in geçme oranı %30 kadardır. Sütle geçebilme oranı fazla olmamakla birlikte infekte annelere emzirme önerilmez. Aids'ten Korunma Yolları *Kontrolsüz kan nakli ve HIV'li kana bulaşmış aletlerin kullanılmasına izin vermeyin. *Kan naklinde, AIDS testi yapılmamış kontrolsüz kan asla kullanılmamalı, test sonucu negatif kan kullanılmalıdır. *Kullanılmış ve dezenfekte edilmemiş şırınga, iğne, cerrahi aletler, jilet, makas, diş hekimliği aletleri, dövme aletleri, akupunktur iğnelerini kesinlikle kullanmayın ve size kullanılmasına izin vermeyin. *Kullanılan ve tekrar kullanılması zorunlu aletler kesinlikle dezenfekte veya steril edilmelidir. *HIV pozitif kişi, test sonucunu öğrendikten sonra kesinlikle kan vermemelidir. *Cinsel ilişkide koruyucu kılıf = prezervatif (kondom, kaput) kullanın. *Cinsel birleşme yerine okşamak, öpmek, mastürbasyon, masaj gibi ilişkilerle yetinmek. *Cinsel eş sayısını arttırmayın. Laboratuar Tanı Yöntemleri *Anti-HIV (ELISA) Testi Tanı ELISA yöntemiyle yapılan kan testiyle konulur. Bu test virüsün bulaşmasından 2-12 haftaya kadar doğru sonuç vermeyebilir. *Çabuk Aglütinasyon Tarama Testi *Western Blot Testleri *Serum HIV p24 Antijen Seviyesi Ölçümü *Radioimmunoprecipitation Assay *İndirek immun Floresan Testi *HIV RNA PCR Testi *RT PCR ve NASBA *Virus İzolasyonu ve Kültürü En kesin tanı yöntemidir. AİDS Hastalığı Tedavi Yöntemleri Kesin çözüm bulunamamıştır. Kullanılmakta olan tedavi pahalı ve zordur; birçok yan etkileri vardır. Bu tedaviler sadece yaşam süresinin uzatır. Biz Türküz bize bir şey olmaz abilerle bu günlere getirdiğimiz bu korkunç hastalığa artık gereken önemi ulusça verelim. Bu konuda hepimize görevler düştüğünü, geleceğimiz için elele vermemiz gerektiğini unutmayalım. AİDS her yerde karşımıza çıkabilir!!!
|
|||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||
|
|
