2007'den Bugüne 88,387 Tavsiye, 27,365 Uzman ve 19,482 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
“benlik Saygısı” Yerine “kendini Koşulsuz Kabul Etmek”
MAKALE #15915 © Yazan Uzm.Psk.Tamer Numan DUMAN | Yayın Aralık 2015 | 4,145 Okuyucu
“Benlik saygısı” yerine “kendini koşulsuz kabul etmek”

Benlik nedir? Sorusuyla başlayalım. Benlik kişiyi ben yapan tüm özellikleridir. Doğduğu günden itibaren davranışları, düşündükleri, hayalleri, fiziksel özellikleri, gözünün,teninin rengi, kimliği, kişiliği, fizyolojik yapısı, şu ana kadar hissettiği tüm duygular, inançları, fizyolojik ve bensel işlevlerinin her yönü vs. Kişiyle ilgili aklınıza gelebilecek her şey benliğinin bir parçasıdır. Esteem İngilizce bir terimdir ve sözlükte saygı, değer biçme, tahmin etme olarak tanımlanır. Yani esteem kelimesinde bir derecelendirme, değer biçme söz konusudur. Benlik saygısı, ya da benlik değeri bu bakımdan kişinin kendini derecelendirmesidir, değer biçmesidir. Peki benlik değer biçilebilir bir şey midir? Derecelendirilebilir mi? Ölçülebilir mi? Benliği ölçebilmek, değer biçebilmek için o kişinin o ana kadarki tüm yukarıda yazılan özelliklerini, o güne kadar ki tüm duygularını, davranışlarını, düşüncelerini, yaptıklarını, yapmadıklarını… belirleyeceksin sonra onlara değer biçeceksin. Bu pek de yapılabilir bir şey değildir. Diyelim ki yaptın. Bu değerlendirme anlık bir değerlendirme olur. Çünkü zaman devam ediyor.. Diyelim ki yaptın belirledin ölçüt ne? Hangi ölçüte göre bu değerlendirmeyi yapacaksın? Kime göre, neye göre?
İnsanlar kendilerini veya başkalarını değerlendirirken genellikle gözlemledikleri birkaç davranışa, eğilime ya da düşünceye odaklanırlar ve bu gözlem ya da izlenimden kendisi ya da başkalarıyla ilgili çok genel bir takım yargılara varırlar. İyi-kötü, başarılı- başarısız, değerli- değersiz, yeterli-yetersiz, becerikli- beceriksiz, zayıf-güçlü, güzel-çirkin gibi. Benliğin sadece bir bölümüyle ilgili bilgiyi ele alıp o bilgiyle tüm benliğe değer biçmek bütünsel bir yanlıştır. Yani diyelim ki bir sınavda başarısız oldun, “ben başarısız biriyim” demek, kötü olduğunu düşündüğün bir davranış yaptığında, “ben kötüyüm” demek gibi. İyi kötü, değerli değersiz, başarılı başarısız , güçlü zayıf, yeterli yetersiz gibi kavramlar tanımlanabilir değildir. Çok geneldir. Ölçülebilir değildir. İspatlanabilir değildir. Ancak bir davranış değerlendirilebilir, ölçülebilir, iyi ya da kötü olarak nitelendirilebilir. O zaman da ortaya bir ölçüt sorunu çıkar. “Neye göre, kime göre kötü?”. Göreceli kavramlardır. Bir insanın iyi olduğu da kötü olduğu da ispatlanabilir bir şey değildir. Çünkü kötü dediğin bir kişi tek bir olumlu bir şey bile yapmış olsa “kötü” varsayımı çürütülmüş olur. Keza “iyi” de aynı şekilde ispatlanabilir bir şey değildir. “Kötü” denilen kişinin gelecekte de hep kötü olacağını, ya da “iyi “diye tanımlanan kişinin hep iyi kalacağını bilemeyiz.
Benlik saygısı sağlıksızdır çünkü şarta bağlıdır. “Şu şu olursa, şunu şunu yaparsam ben iyi, başarılı, değerli vs.. olurum” gibi. Hal bu ki insanoğlu var oluşu itibariyle zaten değerlidir. Biyolojik olarak da, kişilik olarak da her insan eşsiz ve benzersizdir. Beynimizdeki nöron sayısı ve bu nöronların birbiriyle ilişkisi tüm kainattaki milyonlarca galaksiden, milyarlarca yıldızdan ve gezegenden daha karmaşık ve belki de dahafazladır. Yapabildiğimiz şeylerin hemen hepsi aslında biraz düşünürsek mucizevi şeylerdir. Bu bilimsel olarak da öyledir, dini açıdan da böyledir. Mesela Kuran’da Allah insanı yaratılmışların en değerlisi, en mükemmeli olarak nitelendirir. Düşünün tüm yaratılmışları, tüm evreni, milyonlarca galaksi, yıldız, aklın alamayacağı devasa güçler ve insan hepsinden daha mükemmel. Her şeyimiz eşiz ve orijinal, hiçbir teknoloji, insandan başka hiçbir varlık bize bahşedilmiş özelliklere sahip değil. Hal böyleyken ben değersizim demek mantıklı mı?
Benlik saygısını kaygının içinde de bulabilirsiniz. Aslında kaygı bozukluklarının çoğu benlikle ilgili kaygılardan oluşur. Ben eksiğim, ben yetersizim, ben baş edemem, başkaları olmadan yapamam gibi.
“Kendini koşulsuz kabul etmek demek” tüm yaptıkları ettikleriyle, hataları eksikleri, yapabildikleri yapamadıkları, sınırlılıkları, yetenekleriyle, kısaca tüm özellikleriyle kendini kabul etmek demektir. Ben bunlarla da değerliyim demektir. Davranışlarından tüm benliğini değil sadece o davranışını sorumlu tutmaktır. Bir sınavdan kötü not aldım. “Ben başarısızım” değil “ben bu sınavda başarısız oldum “ demektir. “Ben insanım. Hata yapabilirim, sınırlılıklarım var, yetenekli olduğum şeyler var yetenekli olmadığım şeyler var” diyebilmektir. “Kötü bir şey yaptım, bundan pişmanım ama bu beni top yekün kötü yapmaz” demektir. Hata yaptığında beklentisi gerçekleşmediğinde kendini acımasızca eleştirmemektir. Sorun ya da eksiklik davranışa ya da tek bir özelliğine indirgendiğinde, tüm benliğe genellenmediğinde o davranışı ya da özelliği değiştirmek ve geliştirmek için fırsat ortaya çıkar. Ben başarısız biriyim diyen insan bir çaba göstermez. Çünkü zaten ne yaparsa yapsın başaramayacaktır. Ama “ben matematikte pek iyi değilim” dediğinde bu somut bir bilgidir. Biraz daha çaba gösterip belki yardım alıp bu özelliğini geliştirebilir. Yazımı Amerikalı ünlü psikolog Carl Rogers’ın çok hoşuma giden bir sözüyle bitirmek istiyorum: “bir sorunu çözmenin ironik olarak ilk aşaması o sorunu kabul etmektir”

Not: Albert Ellis’in kurucusu olduğu Rasyonel Emotive&Cognitive Behavioral Therapy ilkelerine göre yazılmıştır. •
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"“benlik Saygısı” Yerine “kendini Koşulsuz Kabul Etmek”" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Tamer Numan DUMAN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Tamer Numan DUMAN'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Tamer Numan DUMAN Fotoğraf
Uzm.Psk.Tamer Numan DUMAN
Ankara (Online hizmet de veriyor)
Uzman Psikolog
TavsiyeEdiyorum.com Üyesi30 kez tavsiye edildi
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Tamer Numan DUMAN'ın Yazıları
► Çocuğu Kabul Etmek Psk.Elif Can ÖZTÜRK
► Benlik Saygısı Psk.Muharrem ÇAPKIN
► Benlik Saygısı Kuramları Psk.İ.Nil BİREYŞOĞLU ÖZEN
► Çocuklarda Benlik Saygısı Psk.Nurhan ÜNDER
► Öz Güven (Benlik Saygısı) Nedir? Psk.Gökhan BİNGÖL
► Benlik Saygısı Tanımı ve Önemi Psk.İ.Nil BİREYŞOĞLU ÖZEN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,482 uzman makalesi arasında '“benlik Saygısı” Yerine “kendini Koşulsuz Kabul Etmek”' başlığıyla benzeşen toplam 25 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Yeme Bozuklukları Ocak 2016
► Neden Duygularımız Var? Aralık 2015
► Sınav Kaygısı Ocak 2015
◊ Sosyal Fobi Eylül 2014
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


03:22
Top