MESLEK SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN FAKTÖRLER VE MESLEKİ REHBERLİK
|
İnsan yaşamında farklı aşamalar vardır.Bu aşamalar BEBEKLİK, İLK ÇOCUKLUK, ERGENLİK VE YETİŞKİNLİKTİR.
Bireyler gelişimleri sırasında farklı öğretim basamaklarından geçerler. Bunlar okul öncesi eğitim, ilk öğretim, orta öğretim ve yüksek öğretimdir. Zorunlu olan eğitim tamamlandık tan sonra birey eğitimini devam ettirir.
Burada nasıl bir okula devam edeckerine karar vermek gerekir.Meslek seçimi kişinin yaşamında önemli bir yere sahiptir.Seçilen meslek kişinin ileride yaşamı boyunca devamlı bir işe sahip olup olmamasını, başarılı veya başarısız bir insan olmasını birlikte çalışacağı ve sürekli temas halinde olacağı insanları seçmesini için de yaşayacağı ortamı ne kadar para kazanacağını işinden zevk alıp almayacağını etkiler.
Meslek hayatındaki deneyimleri, bireyi psikolojik yönden etkilediği gibi aynı zaman da zihinsel, duygusal ve kişilik gelişimini etkilemektedir.Seçtiği meslek hayatının büyük bir kısmını geçtiği dış çevreyi oluşturmakla kalmaz, bireyin içinde yaşadığı psikolojik durumu da etkiler.
Bireyin iş hayatın daki deneyimleri üzücü, mutlu edici veya utandırıcı olması kadar bunların bireyi etkileyip etkilemediği kişiliğine uyup uymadığı da önemlidir. İnsanın nasılki büyüyüp gelişmesi için besine ihtiyacı varsa kişiliğinin gelişmesi için karakterinin oluşması için uygun ve sevdiği faaliyetlerde bulunmaya ihtiyacı vardır.
Bu açıklamalardan da anlaşılmaktadır ki meslek seçimi bireyin yaşamı için büyük önem taşımaktadır. Çünkü seçeceği meslek ilerdeki tüm yaşamını olumlu yada olumsuz etkileyecektir. Meslek sadece bir para kazanma aracı olarak görülmemelidir.Çünkü tüm sosyal hayatını, psikolojik durumunu, kişiliğini etkileyecektir kişiler yetenek ilgi ve istekleri doğrultusunda meslek seçerlerse daha mutlu, başarılı, verimli olur.
Meslek seçiminin gelişi güzel yapıldığı hallerde ise birey başarısız olur. Düş kırıklığına uğrar mesleğinde ilerleyemez bazı hallerde meslek değiştirmesi bile imkansız olur, sevmediği, başarılı olamadığı alanda çalışmasını sürdürmek zorunda kalır. Bütün bu nedenler göstermektedir ki, bireyin tüm yaşamanı ve mutluluğunu etkileyen iş veya mesleğin seçimi, bilinçli olunması gereken bir konudur:
Bu konunun çözümünde de birey hem kendi özelliklerine hem de seçeceği mesleğin niteliklerine göz önünde tutmalıdır.Çözümü zor olan bu konuda bireyin yardıma ihtiyacı vardır. Bireye bu yardımı sağlayacak olan mesleğe yöneltme veya mesleki rehberlik adını alan etkinliktir.
MESLEKİ REHBERLİK NE DEMEKTİR?
Mesleki rehberlik bireyi yetenek, ilgi ve istekleri doğrultusunda bir iş veya meslek seçecek şekilde yönlendirilmektir. Eğer söz konusu birey ortaokul veya lise öğrencisi ise onu arzu ettiği mesleğe hazırlayacak eğitim ve öğretim kurumuna yöneltmek; Ona yetenek ve ilgilerini geliştirme olanaklarını tanıtmak, yaratmak ve bunlardan yaralanmasını sağlamaktır.
Eğer birey çalışma hayatına alışmaya hazırlanan bir genç ise, onu beceri ve isteklerine uygun bir uğraşa yöneltmek, bu alanda iş bulmasına yardımcı olmaktır.
İşte bireyin, özelliklerine en uygun mesleği seçmesine yardım etmek iş hayatına atılmasına kolaylaştırmak ve meslek seçimi sırasında karşılaşabileceği güçleri azaltmak için yapılan tüm çalışmalar mesleki rehberlik olarak adlandırılır.
Bireyi tanımak, onun yetenek ve ilgilerine belirlemek, meslekleri tüm özellikleri ile tanımak, bu bilgilerin ışığı altında bireyi kendi özelliklerine uygun bir mesleğe yöneltmek, onu verimli ve başarılı olabileceği meslekleri araştırmak ve bireye bunların arasından seçim yapma fırsatını vermek, mesleki rehberlik hizmetinin kapsamına girer.
Bireyin yerinde seçim yapabilmesi için, kendisini ve meslekleri tanımasını sağlamak mesleki rehberlik hizmetinin başlıca amacıdır.
Günümüzde gelişmiş toplumlarda binlerce insannın işinde başarılı olmadığı yüzbinlerce insanın iş aradığı seçim yapabilecek iş ve meslek sayısının da otuz binin üstünde olduğu düşünülürse meslek seçiminin ne kadar güç bir iş olduğu, mesleğe yöneltmekse meslek seçiminin ne kadar ihtiyacında ne kadar büyük olduğu anlaşılabilir.
Gelişmiş ülkelerde gencin meslek seçimi işin de aile, okul ve çevre yeterli olamadıklarını fark ettiklerinden bu yana bu işi meslek rehberi merkezleri üstlenmiştir.
Gencin özelliklerine uygun bir meslek seçmesi, bu mesleğe hazırlanması ve bu mesleğe girerek orada ilerlemesi için çalışmalar yapan mesleğe yöneltme ekibinin görevleri şöyle sıralanabilir:
Bu görevlerin ayrıntılarına girmeden meslek, ilgi ve yetenek kavramlarını açıklamak gerekir
MESLEK NE DEMEKTİR? MESLEK KAVRAMININ AÇIKLANMASI:
BÜTÜN MESLEKLERİN BU KRİTERLERE SAHİP OLDUKLARI SÖYLENEMEZ.
BU KRİTERLER BİR MESLEK İÇİN GEÇERLİ OLUP, BİR BAŞKA MESLEK İÇİN GEÇERLİ OLMAYABİLİRLER. ANCAK MESLEKLERİN MESLEKLERİN BİR KISMI İÇİN BU KRİTERLERİN BİR ÇOĞU GEÇERLİDİR
Aslın da meslek kavramını tanımlamak zannedildiği kadar kolay değildir, bu nedenle(Claparede 1924), (Bühler ve Meili 1944) gibi uzmanlar meslek kavramı nı tanımlamaktansa, tasvir etmeyi tercih ederler, mesleğin nitelikleri üzerinde dururlar. Mesleğin oluşumu, yapılacak işin niteliği, iş ortamı, çalışma koşulları, yaş-cinsiyet-yetenek gibi meslekte aranan özellikler, mesleğe hazırlanma olayı, mesleğe giriş yöntemleri, çıraklık ve staj süresi, ilerleme ve yükselme şansı, iş olanakları, mesleğin toplumsal saygınlığı, meslek seçme aşamasında olan bireyin seçmek istediği meslekler hakkında bilmesi gereken niteliklerdir.
MESLEK SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN FAKTÖRLER VE MESLEKİ REHBERLİK ile İlgili Kavramlar : meslek seçimi, meslek yardım, mesleki rehberlik, rehberlik, öğrenci rehberliği, üniversite tercihi, rehber öğretmen, meslek danışmanı, mesleğe yöneltme, meslek rehberi, meslek, meslek kavramı, mesleğin tanımı, meslek ne demek, meslek sahibi
|
|||||
|
Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek
diğer bazı makaleler:
|
|||||
|
|
