2007'den Bugüne 87,633 Tavsiye, 27,131 Uzman ve 19,373 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Ergen-Anne-Baba Üçgeni ve İletişim
MAKALE #13813 © Yazan Uzm.Psk.Dnş.Nuray ÖZBEN AVŞAR | Yayın Aralık 2014 | 805 Okuyucu

ERGEN – ANNE – BABA ÜÇGENİNDE İLETİŞİM
Ergenlik döneminde birçok aile için çocuğuyla iletişim kurmak zorlayıcı olabilmektedir. Ergenlik döneminde ki çocuk sosyal, fiziksel ve duygusal değişimine uyum sağlamaya çalışırken anne ve baba ise “ergenlik” başlığı altında çocuklarındaki değişimi hayretle takip etmektedirler. Bu süreçte kurulan iletişimde pek çok aksaklıklar da olabilmektedir.

Anne – baba ve ergen arasında kurulan etkili iletişimin temel noktaları:

Anne – Baba Liderliği: Anne ve babalar aileyi ortak bir dille ve tutarlı bir şekilde yönetmelidirler. Bazı durumlarda liderlik annede olurken bazı durumlarda babada olmalıdır. Ailede anne – baba – çocuk rollerinin tanımının net olarak yapılması ve o şekilde davranılması gerekmektedir.

İletişim: Aile bireyleri birbirlerine karşı dürüst olmalıdırlar. Anne ve babanın dışında çocuk da bir birey olarak kabul edilmelidir. Çocuğun da görüşlerine saygı duyulmalıdır. Söz hakkının olmadığı ya da fikirlerinin ciddiye alınmadığı
bir ailede çocukla sağlıklı iletişim kurmak imkansızdır.

Disiplin: Genellikle ebeveynler çocuklarına arkadaş gibi yaklaşmanın uygun olup olmayacağını merak etmektedirler. Ebeveyn olarak kalmak için anne ve baba rollerimizden çıkmamamız gerekmektedir. Anne-baba otoritesinin olması ile otoriter davranışın olması birbiriyle karıştırılmamalıdır. Çocuklar söz haklarının olduğunu bilmelerinin yanında idarenin de anne ve babada olduğunu unutmamalıdırlar. Aile içerisinde tüm bireylerin uyması gereken kuralların olduğu bilinci küçük yaştan itibaren çocuğa verilmelidir. Anne ve babanın kuralları koyma ve uygulama kısmında tutarlı davranmaları, çocuklarına model
oluşturmaları gerekmektedir.Sorumluluk: Ailenin her üyesini ilgilendiren kararların yanı sıra birtakım sorumluluklar da bulunmaktadır. Hangi yaşta olursa olsun hata yapılabilir.

Özellikle ergenlik döneminde yetişkinlik ve çocukluk arasında sıkışmış genç hata yapmaya daha çok meyillidir. Bu dönemde gencin hatalarının kendi payına düşen kısımlarıyla ilgili sorumluluk alması ve bu hatalarının sonuçlarını fark
edebilmesi her şeyden önemlidir.

Saygı: Anne ve babalar önce birbirlerine saygı duymalı ve çocukları için etkili bir rol model olmalıdırlar. Örneğin sürekli eşini aşağılayan bir baba, çocuğundan kendisine, annesine ya da çevresine saygılı olmasını beklememelidir.

Koşulsuz Sevgi: Çocuklar her ne koşulda olursa olsun anne ve babalarının kendilerini sevdiklerinden emin olmak isterler. Anne ve babalarının sevgilerini sürekli sınarlar. Karşılıksız sevgi gördüğünü bilen bir çocuk ile ebeveyni arasında hiçbir şekilde iletişimsizlik olmayacaktır. Anne ve babadan yeterince sevgi göremeyen çocuk sevgi açlığını sağlıksız bir şekilde gidermeye çalışacak ve birçok hata yapacaktır. Özellikle yanlış arkadaşlıklar kurmak sıklıkla gözlenen bir durumdur. Sevgiyi göstermek konusunda cimri olunmamalıdır. “Çocuğumuz bizim onu ne kadar çok sevdiğimizi biliyordur.” yanılgısına asla
düşülmemelidir.

Ergen ve Ebeveyn Arasındaki İletişim Engelleri:

Anne ve babaların,
* Ergen çocuklarından bir yandan yetişkin gibi davranmalarını isterken
duruma göre onları çocuk olarak görmeleri:
“Artık kocaman adam oldun sen halledersin.”
“Sen büyüdüğünü mü zannediyorsun?”
* Arkadaş ilişkilerine çok fazla müdahale etmeleri:
“Bu arkadaşlığı kendine yakıştırıyor musun?”
“Arkadaşlığınızı onaylamıyorum. Görüşmeni istemiyorum.”
* Olumsuz zihinsel kaynaklar oluşturmaları:
“Her şeyde başarılı olmalısın”
“Hata yapmamalısın.”
* Ani iniş çıkışları tolere edememeleri,
* Genelleme yaparak konuşmaları:
“Sen çocukken de böyleydin.”
* Eleştirmeleri
* Diğer çocuklarla kıyaslamaları

Ergen ve ailesi arasında sürekli çatışma olmamaktadır. Örneğin Rutter ve arkadaşlarının yapmış oldukları çalışmada ergenlerin 2/3’nün anne ve babasına karşı görüşte olmadıkları bulunmuştur. Ebeveynlerin sadece %18’i çocukları ile iletişim kuramadıklarını ve çatıştıklarını belirtmişlerdir. Genel tartışma konusu ise giyim ve eve geliş saati ile ilgilidir. Yapılan birçok araştırmanın varmış olduğu genel sonuç ise ergen-ebeveyn çatışmasının her aile için geçerli olmayışıdır.

Türkiye’de yapılan 12-21 yaş arası bireyleri kapsayan bir çalışmada ulaşılan veriler ise şu şekildedir:
Kendimi ailemin bir üyesi gibi hissetmiyorum: K:%15, E: %19 Ailem beni başkalarıyla kıyaslar: K:%28, E:%40
Bana güvendiklerini hissediyorum: K:%68, E:%61 Bana hep çocuk muamelesi yapıyorlar: K:%1,E:%15 Ailem isteklerimi olumsuz karşılar: K:%6, E:%10 (K:Kız, E:Erkek)

AİLELERE ÖNERİLER:
* Çocuğunuz konuşmak istemediğinde zorlamayın. Konuşma isteği çocuğunuzdan geldiğinde iletişim kurmak daha kolay olacaktır. Sabırlı davranın. Hemen bir problem varmış gibi davranmayın. Zorlama yolu ile iletişim engeli oluşturmanız çok yüksek bir ihtimaldir. Bunun sonucunda da çocuğunuz ne o an ne de bir başka zamanda sizinle konuşmak istemeyecektir.
* Çocuğunuzla sorun her ne olursa olsun samimi ve en doğal halinizle konuşun. Bazen onları anladığımızı göstermek için genç bir çocukmuş gibi konuşmaya çalışırız. Bu doğallığımızı kaybetmemize neden olur. Kendiniz olduğunuz sürece çocuğunuza ulaşabilirsiniz.
* Herhangi bir konuda yorum yaparken dürüst olun.
* Çocuğunuza karşı suçlayıcı ve yargılayıcı yaklaşımlarda bulunmayın.

Sorularınız eleştirel olmamalıdır. Sorularınıza onun kendisini kötü hissetmesine neden olacak yakıştırmalar yerleştirmeyin. Örneğin; Neden bu kadar tembelsin, kabasın. Kime çektin? gibi sorular çocuğunuzun size karşı öfkeli ve savunmacı yaklaşmasına neden olacaktır.

* Ergen çocuğunuzun konuşmasına izin verin. Ardı ardına sıraladığınız sorularınızla ya da yorumlarınızla ona ulaşmayı beklemeyin. Böyle bir ortamda sadece siz konuşursunuz, çocuğunuza konuşma fırsatı tanımazsınız. Konuşmalar monologa dönüşmemelidir.

* Hayat dersi vermek için gerçekten yanlış bir dönemdir. Ergen çocuğunuz sizin onun yaşınızdayken yaptıklarınızı duymak istememektedir. “Ben senin yaşındayken ...” ile başlayan cümleler yerine neye kızdığınızı ve ne
hissettiğinizi söyleyin. Böylelikle “Yine nutuk çekiyor.” algısını ortadan kaldırmış olursunuz. Disiplin, ergenlik sürecinde önemlidir. Ancak disiplin verirken çocuğunuzun yeteneklerinden, niteliklerinden ve sorumluluklarından da söz etmeyi unutmayın. Çocuğunuzun kusurları mutlaka olacaktır. Ancak onu eleştiren yaklaşımla söze başlamak, çocuğunuzun sizi dinlemesini engelleyecektir. “Sen ne kadar bencil bir çocuksun. Annene böyle davrandığın için utanmalısın.” Yerine
“Başkalarına saygı duyan bir gençsin. Annene bu şekilde davranmanı anlayamadım. Bu davranışın beni şaşırttı ve üzdü.” demek çocuğunuzun yaptığı davranışı haklı duruma sokmaya çalışması yerine bu davranışını düşünmeye sevk edecektir.

* Çocuğunuz size güvenmelidir. Etkili iletişim kurmanın en temel olgusu güvendir.

Etkili İletişim Formülü

İyi bir dinleyici olmak + Anlamaya çalışmak + Koşulsuz Sevgi Göstermek + Tutarlı Olmak + Olumlu Bir Model Olmak + Güven Sağlamak

Uzm. Psikolog Nuray ÖZBEN AVŞAR
=
ETKİLİ AİLE İÇİ İLETİŞİM
KAYNAKLAR:
Yörükoğlu, A. (1996). Gençlik Çağı
Dökmen, Ü. (1999) İletişim Çatışmaları ve Empati
Dodson,F. (1998) Sevgiyle Disiplin
Yazan
Uzm.Psk.Dnş.Nuray ÖZBEN AVŞAR
 
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Ergen-Anne-Baba Üçgeni ve İletişim" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Dnş.Nuray ÖZBEN AVŞAR'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Uzm.Psk.Dnş.Nuray ÖZBEN AVŞAR'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     Beğenin    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Yazan Uzman
Uzm.Psk.Dnş.Nuray ÖZBEN AVŞAR
Uzman Psikolojik Danışman
 
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Uzm.Psk.Dnş.Nuray ÖZBEN AVŞAR'ın Makaleleri
► Evdeki Ergen ile İletişim Psk.Nihan ARDA
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 19,373 uzman makalesi arasında 'Ergen-Anne-Baba Üçgeni ve İletişim' başlığıyla benzeşen toplam 14 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Motivasyon Haziran 2020
► Aleksitimi Haziran 2020
► Aşil Sendromu Haziran 2020
► İletişim Engelleri Aralık 2014
► Öğrenme Güçlüğü Aralık 2014
► Aile İçinde Tutumlar Aralık 2014
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


02:56
Top