2007'den Bugüne 84,189 Tavsiye, 26,366 Uzman ve 18,820 Bilimsel Makale
Site İçi Arama
Yeni Tavsiye Ekleyin!




Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Bireysel ve Aile İçi Şiddet Nasıl Önlenebilir
MAKALE #7233 © Yazan Psk.İzzet GÜLLÜ | Yayın Temmuz 2011 | 8,876 Okuyucu
ŞİDDET NASIL AZLATILABİLİR


HER ENGELLENME ÖFKE YARATIR. ÖFKE İSE ŞİDDETE YATKINLIK OLUŞTURUR

Hayatın her safhası bir dizi (içsel ve dışsal) engellenmelerle doludur. Her engellenme öfke oluşturur; öfke de şiddete eğilim yaratır. Kişiler eğilimli oldukları yönde davranmaya daha yatkın olurlar.

ŞİDDET ÖĞRENİLMİŞ BİR DAVRANIŞTIR

Şiddet daha çok öfke duygusu sonrasında ortaya çıkan bir enerji boşalım yoludur. Kişiler bu şekil bir yolla öfke sonucu biriken enerjilerini dışa kanalize eder, akabinde de bu enerjinin yaptığı baskıdan kurtularak rahatlarlar. Bu yol doğuştan bir yatkınlığımız bulunsa da büyük ölçüde sonradan öğrenilmiştir. Bu öğrenmenin biri çocukluk yıllarından diğeri de yetişkin yaşamında gözlemlenen iki mühim nedeni vardır.

Çocukluk yıllarında öğrenilen şiddet

Kültürel alışkanlıklarımız ve geleneksel anlayışımız nedeniyle çocuklarımızı kural ve ödül – ceza odaklı değil; duygu – tepki bazlı yetiştiriyoruz. Yani çocuklarımızı; belli kuralları özümseterek ve hata yaptıklarında ödül ve ceza mekanizmasını devreye sokmak yerine kızma, bağırma, rencide etme gibi gerek öfkeyi model olmak suretiyle öğreten gerekse adım adım engellenmeye, haliyle öfke birikimine götüren bir anlayışla yetiştiriyoruz.

Oysa batılı ebeveyn çocuk hata yapsa bile kolay kolay kızmıyor. Çünkü onun her hata için vereceği, dolayısı ile kızmak zorunda kalmayacağı makul bir ceza sistemi vardır. Bizde (çoğunlukta) ya böyle bir sistem hiç yoktur yahut varsa bile bu çocuğun hayatında etkili olabilecek şekilde sürdürülebilir değildir. Cezanın işe yaraması için ise önce doğru bir cezanın seçilmesi, sonra da bunun sürdürülebilir olması gereklidir. Bu iki unsura dikkat edilmeden verilen cezalar ebeveynler tarafından “bak ceza da işe yaramadı” denilerek vaktinden önce kesilmesiyle sonuçlanmaktadır. Böylece ebeveynlerin elinde çocuklarına karşı kullanılabilecek, doğal olarak da zaten doğuştan eğilimli olduğukları, ayrıca çocukluktan beri öğrenilen duygu - durum bazlı “kızma, bağırma, vurma” türü hatalı, öfkeyi hem öğreten hem de öfke için çocukta adım adım birikim oluşturan hatalı yaklaşımlar kalmaktadır.

Çözüm için ebeveynlere; sık sık engellenme oluşturan hatalı çocuk davranışlarına karşı kızma ve bağırma türü ufacık ruhları örseleyici, öfkeyi hem öğretici hem de öfke biriktirici hatalı yaklaşımlarla değil de sağlıklı ödül ve ceza sistemiyle müdahale edilebilmesinin öğretilmesi gerekir.

Şiddet yolunun açık olması

Temel Psikoloji Bilgisi: "Bir davranışın yapılma olasılığı ve sıklığı sonucundan etkilenir"

Toplumumuzda fiziksel şiddet son döneme kadar ciddi kanuni yaptırımlar gerektiren bir suç olarak kabul görmüyordu. Halbu ki Batı'da fiziksel şiddet en ağır cezalar gerektiren bir olgu olarak yıllardır yaptırım görüyor. Bu bilimsel temelli durum, engellenme ve akabindeki öfke yaşantısının şiddet biçiminde değil de daha başka yollarla (konuşma, hukuka başvurma, uzaklaşma gibi) dışa kanalize edilebilmesi için zamanla daha sağlıklı ve meşru tepki kanallarının doğmasına yol açmıştır.

Öfke; konuşma, ortamdan uzaklaşma gibi potansiyel tepkiler içersinden en çok şiddete yatkınlık oluşturur. Yani öfkeliyken verilebilecek bazı tepki biçimleri vardır ancak organizma bunlardan en fazla şiddete yatkındır. Ayrıca sıkıntılı bir yol kapalı olursa başka meşru yollar aranır. Bu iki nedenle, bizde bu şiddet yolu hakkıyla kapatılamadığı için kimse öfkeli anlarda daha sağlıklı (ancak daha zor) başka yollar arama gereğini duymadı. Her fırsatta kızdı bağırdı, olmadı vurdu.

Yukarıda, "Bir davranışın sonuçları (akabinde gelen ödül veya ceza) o davranışın tekrarlanma olasılığını ve sıklığını belirler" demiştim. Bir cezai sonucu olmayınca bu sağlıksız yaklaşım sürdü; sürdükçe pekişti, pekiştikçe de yerleşti, içselleşti gitti.

Çözüm:

Fiziksel şiddet sadece kadına karşı ve aile içinde olduğunda değil; sokakta ortaya çıktığında da en ağır şekilde cezalandırılmalıdır. Böylece bu sakat yol kapanacağı için kişiler öfkeli anlarında tepki verebilecekleri daha sağlıklı yolları öğrenebileceklerdir. Çünkü insanlar öfkeliyken rahatlamak için tepki verme eğilimi gösterecekler, şiddet yolu kapalı olduğu için de daha başka yollar aramak zorunda kalacaklar, aradıkları için de bulacaklardır.

Bir nehir haliyle akmaya meyilli olduğu yöne doğru akacaktır. Bu doğal yolun önü barajla vs. kapatılırsa ancak ondan sonra nehir kendisine daha başka yataklar arayacaktır. Bizler bir bakıma nehrin önüne set çekmeden yatağının değişmesini bekliyoruz.

Psikolog
İzzet Güllü
MDH
Yazan
Bu makaleden alıntı yapmak için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir:
"Bireysel ve Aile İçi Şiddet Nasıl Önlenebilir" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.İzzet GÜLLÜ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.İzzet GÜLLÜ'nün izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.
     6 Beğeni    
Facebook'ta paylaş Twitter'da paylaş Linkin'de paylaş Pinterest'de paylaş Epostayla Paylaş
Psk. M. Berk KARAOĞLU
■ Çocuk ve Ergen Psikolojisi
■ Aile Terapileri
■ Bireysel Psikoterapi
■ Cinsel Terapiler
Makale Kütüphanemizden
İlgili Makaleler Psk.İzzet GÜLLÜ'nün Yazıları
► Şiddet Nedir? Aile İçi Şiddet Psk.Dilara KAZANCI
► Neden Aile Terapisi? Bireysel Terapi Değil? Psk.Dnş.E.Aygül ÇELİK İNCİ
► Aile İçi Şiddet Psk.Özlem CAN
► Aile İçi Şiddet Psk.Burçak DEMİRKAN
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,820 uzman makalesi arasında 'Bireysel ve Aile İçi Şiddet Nasıl Önlenebilir' başlığıyla benzeşen toplam 23 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
◊ Bir Veda Yazısı Haziran 2018
◊ Bu Yazıyı İyi Anla Haziran 2018
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir.


21:00
Top